Judoka Henk Grol

Henk Grol zoekt een hart van goud

De eerste aflevering van Holland Sport dit jaar schetst een portret van Henk Grol. Ik wilde de documentaire overslaan, maar op aanraden van een vriend heb ik alsnog gekeken (zie Gemist). Het was alsof ik een aflevering van ‘Verslaafd!’ keek.

Henk Grol

Henk Grol is geen onverdienstelijk sporter. Twee keer een bronzen medaille op de Olympische Spelen en zelfs drie keer zilver op de Wereldkampioenschappen. Maar het knaagt aan hem dat hij nog geen gouden medaille heeft gewonnen.

Zijn hele leven staat in het teken van winnen. Het is een verslaving. Henk Grol relativeert zichzelf regelmatig, maar praat uiteindelijk zijn ‘drive’ goed. Hij vertelt dat hij een egoïst is en zijn hele leven in het teken van judo staat. Niet leuk voor zijn omgeving.

Weet wanneer je moet stoppen

Jigorō Kanō definieerde belangrijke principes voor zijn judo. Een daarvan is “weet wanneer je moet stoppen”. In het boek Kōdōkan Judo schrijft Kanō met een vooruitziende blik.

“Een ander principe van randori is om precies de juiste hoeveelheid kracht toe te passen – nooit te veel, nooit te weinig. Ieder van ons kent mensen die niet in hun doelen zijn geslaagd. Zij hebben de benodigde mate van inspanning verkeerd ingeschat. Ze falen door een te kleine inspanning, of omdat ze niet wisten wanneer te stoppen.”

Daarmee wil ik niet zeggen dat hij moet stoppen met wedstrijden. Echter, het is misschien wel een optie als het lijdt tot angsten en slaapstoornissen. Daarnaast kan een te grote inspanning leiden tot permanente schade aan het lichaam en de geest. Kijk maar naar de vele blessures bij topsporters.

Judo is geen doel op zich

In meerdere blogs heb ik reeds opgemerkt dat als judo niet wordt toegepast, het slechts een sport is. De meerwaarde in judo zit in het toepassen van de principes in het dagelijks leven, zodat je een beter persoon wordt (jiko no kansei). Ook dit voorzag Kano. De volgende tekst komt uit het boek Mind over Muscle.

“Over het algemeen vinden we sport interessant, omdat het sterke punt zit in de competitie. Daarom vinden jonge mensen sport aantrekkelijk. Het voordeel van sport is, dat de waardevolle methode van lichamelijke opvoeding in de praktijk wordt gebracht, anders dient het immers geen enkel doel. Maar, in dit verband zijn er dingen die we ook in de gaten moeten houden. Allereerst, zogenaamde ‘sporten’ zijn niet in het leven geroepen met als doel ‘lichamelijke opvoeding’. Men vecht voor een ander doel, namelijk, om te winnen. Zo worden de spieren niet noodzakelijkerwijs ontwikkeld op een evenwichtige manier, en in sommige gevallen wordt het lichaam te ver geforceerd en zelfs beschadigd. Om die reden (hoewel er geen twijfel bestaat dat sport goed is) moet er goed gekeken worden naar de selectie van sport en de trainingsmethode. Sport mag niet roekeloos zijn, onzorgvuldig, overijverig en onbeheerst. Desondanks is het veilig om te zeggen dat wedstrijdsport een vorm van lichamelijke opvoeding is, en moet zij worden bevorderd met dit advies in gedachte. De reden waarom ik er aan heb gewerkt om sport meer dan twintig jaar te bevorderen en dat ik er naar streefde om de Olympische Spelen naar Japan te halen, is omdat ik die positieve kanten inzie. Echter, in tijden als de onze, waarin zoveel mensen enthousiast zijn over sport, zou ik de mensen ook willen herinneren aan de nadelige effecten van sport. Ik wil er bij de mensen op aandringen om de doelen van lichamelijke opvoeding voor ogen te houden – om een gezond lichaam te ontwikkelen dat nuttig voor je is in je dagelijks leven – en zeker in de gaten te houden in hoeverre de trainingsmethode in overeenstemming is met het concept van de seiryoku zen’yō.”
Vertaling door Mitesco.

Een onaangenaam gevoel

Terug naar Henk in Holland Sport. Het is zonde dat Henk Grol het judo op deze wijze heeft uitgedragen. Het fundament van judo wordt onderuit gehaald. De omgang met zijn lichaam en geest, tegenstanders en wedstrijden staan haaks op waarden zoals respect, zelfbeheersing en balans.

Juist op een moment dat de opvoedkundige waarde van judo wordt erkend binnen de zorg en het onderwijs.

Het is nog onaangenamer als je bedenkt dat de Judo Bond Nederland het grootste deel van haar middelen investeert in de wedstrijdsport en het opvoedkundige judo nog onvoldoende aandacht geeft.

Wijze lessen voor Henk

Ik hoop dat Henk Grol breder kennismaakt met het judo, zodat hij er weer van kan genieten. Bijvoorbeeld door verdieping in het kata. In de documentaire laat Henk zien dat hij nog weinig inzicht in kata heeft. Hij zegt letterlijk: “Kata is een soort ceremonieel gebeuren waarbij je de worpen zo mooi mogelijk laat zien en daar punten voor krijgt.”

Judo is like ballet
“To me, Judo is like a ballet, except there’s no music, no choreography, and the dancers knock each other down.”
– Jack Handey

In Het gevaar van katawedstrijden beschrijf ik de risico’s van katawedstrijden. Misschien heeft Henk Grol door deze wedstrijden een verkeerd beeld gekregen, want kata hebben niets te maken met punten scoren en jezelf laten zien.

Kata leert de grammatica van het judo. Het is voor het begrijpen van actie – reactie, waardoor je de kracht van de tegenstander gebruikt. Dit vermindert het risico op blessures, omdat je niets forceert. Kata leert omgaan met stress en angsten. Het leert het vinden van balans tussen lichaam en geest, waardoor je beter kunt rusten.

Hopelijk ervaart Henk veel rust na de Olympische Spelen. Als ik hem hoor praten, dan geloof ik het als hij zegt: “Ik ben eigenlijk een onwijs vrolijke gozer die geniet van het leven.” Vanuit dit oogpunt kan hij vast mooie bijdragen leveren aan het judo.

Op weg naar Rio de Janeiro wens ik Henk veel geluk en wijsheid. Hopelijk kan hij genieten van de weg en de ervaring. Bovenal hoop ik dat hij het er gezond van afbrengt, want dat is veel belangrijker. Dit verwoorde Mitesco treffend in zijn blog Bekers voor alle wedstrijden graag.

Succes Henk!

Geef een reactie