Mokuso

Mokuso

Ik begin en eindig mijn budotrainingen met mokuso. Het is Japans voor “gedachten stil maken”. Het wordt ook vertaald als “meditatie”. Zoals met meerdere termen in budo dekt dit maar half de lading. Mokuso is in mijn ogen een enorm belangrijk onderdeel van budotraining.

Schakelaar

Vooral de eerste keer zijn sommige mensen een beetje nerveus of lacherig tijdens mokuso. Dat is natuurlijk niet vreemd. In Japan is het de normaalste zaak van de wereld, maar in het Westen kom je zelden in aanraking met meditatie. Daarnaast wordt het vaak gebracht als iets heel mystieks of speciaals.

Eigenlijk is het niets bijzonders. Het is een soort schakelaar. Voor de training dient mokuso om lichaam en geest voor te bereiden op de training. We proberen ons (huis)werk, zorgen en verlangens los te laten, zodat we met volledige focus kunnen trainen. Aan het eind van de training dient het als moment om weer terug te schakelen naar het dagelijks leven. Het is een overgangsperiode tussen het dagelijks leven en training en omgekeerd.

Mokuso zorgt daarmee voor een effectievere training door het aanbrengen van focus. Dit is ook toepasbaar in het dagelijks leven. Tussen verschillende activiteiten even een kort moment van rust nemen, zodat je vorige taak is afgerond en je volledig kan focussen op de nieuwe taak.

Roze olifant

MokusoWat houdt mokuso dan precies in? Meestal wordt aan het begin en eind van de training alle budoka opgesteld in geknielde zit. Vaak roept de leraar of een leerling mokuso en wordt het rustig. Na een tijd roept dezelfde persoon yame (einde) en is de sessie afgelopen. Tijdens de sessie zit je geconcentreerd met een buikademhaling, maar waar denk je aan?

Misschien kennen jullie het voorbeeld van de roze olifant. De trainer zegt: “denk niet aan een roze olifant”. Het gevolg is dat iedereen automatisch denkt aan een roze olifant. Hetzelfde geldt voor “denk aan niets”. Het is bijna onmogelijk.

Daarom geef ik bij mokuso liever de opdracht “luister hoe druk of rustig het is in jouw hoofd”. Mensen worden dan bewuster van hun gedachten. Vaak als je luistert naar jouw gedachten zonder oordeel, wordt het rustiger in jouw hoofd. Zeker als je vaker oefent, laat je gedachten steeds eenvoudiger los.

Ichi-go; ichi-e

Dave Lowry spreekt in zijn boek “In The Dojo” nog over een andere methode voor mokuso. Hij refereert naar het gezegde “Ichi-go; ichi-e” uit het chado (theeceremonie). Het betekent “één moment; één kans”. Alles in het leven maak je maar één keer mee, want het volgende moment ben jij veranderd en is de situatie anders. Uiteraard geldt dit ook voor trainingen. Daar wil je dus het beste uithalen.

Tijdens mokuso aan het begin van de training stel je de vraag heb ik vandaag van alle momenten voor de training het beste gemaakt? Na de training stel je de vraag, heb ik het beste van de training gemaakt? Als je dit niet gedaan hebt, is het volgende moment of training een nieuwe kans om er het beste uit te halen.

Wellicht worden je gedachten hier niet rustiger van, maar je gebruikt mokuso wel nuttig. Je haalt het beste uit jouw leven en elke training. Daarnaast leer je focus aanbrengen en bewust omschakelen tussen activiteiten. Misschien leer je zelfs waarderen dat alles in het leven veranderlijk is.

Mokuso in het dagelijks leven

Er zitten dus veel voordelen aan het beoefenen van mokuso. Je kunt meer rendement uit de training halen door het aanbrengen van focus. Daarnaast kun je als de geest minder verstoord is door gedachten sneller en spontaner reageren in bijvoorbeeld randori. De samurai van vroeger waren dan ook veel bezig met meditatie. Op het slagveld wilden ze niet denken aan de dood of overwinning. Ze moesten volledig zijn gefocust op het gevecht met de vijand.

Stilte en concentratie hebben ook voordelen in het dagelijks leven. Stress is op dit moment één van de grootste veroorzakers van ziekten en de dood. Door het oefenen van mokuso en het eenvoudiger loslaten van gedachten, zal de stress verminderen.

Daarnaast oefen je in het focussen op de taak waarmee je bezig bent. Dit leidt tot meer rust en vaak zul je de taak beter uitvoeren. Uiteindelijk zul je meer energie voelen en nieuwe inzichten krijgen. Daarom raad ik iedereen mokuso aan als onderdeel van de training.

2 gedachten over “Mokuso”

Geef een reactie