Trainen voor krijgskunsten in de vakantie

In de vakantie heb je vaak meer vrije tijd. Helaas gaan veel (judo)scholen dicht of hebben een aangepast rooster. Voor mensen zoals ik een ramp. Je kunt de tijd misschien wel nuttig besteden, maar mist toch het trainen.

Gelukkig train ik tegenwoordig bij judo en Braziliaans jiujitsu verenigingen die gewoon trainen in de vakantie. Als kind werd ik helemaal gek in de vakantie toen de training echt nog zes weken stopte.

Daarom is deze blog een paar tips wat je kunt doen in de vakantie om lichaam en geest te blijven ontwikkelen, zodat je niet stilstaat en nog beter terugkomt van de vakantie. De tips zijn voor zowel jeugd als volwassenen. Helemaal leuk als je sommige activiteiten samen doet!

Herstellen

De vakantie is natuurlijk een prima moment om te herstellen. Ik gebruik hier bewust niet het woord ‘rusten’. Rust is een belangrijk onderdeel van herstellen, maar herstellen kan ook op andere manieren.

Gebruik de vakantie eens voor een bezoek aan een sportmasseur. Ik heb in de vakantie een extra behandeling bij de chiropractor genomen. Ook ga ik vaker lekker ontspannend uiteten of met vrienden weg. Plan zaken waar je normaal niet aan toekomt of te weinig doet.

Soms is het lekker om een of meerdere weken helemaal niet te trainen, zodat kleine blessures kunnen herstellen. Als trainen mogelijk is waarbij de blessure volledig wordt ontzien is dat natuurlijk wel een optie, bijvoorbeeld ju-no-kata op het strand. Ik heb vaak dat ik na een korte herstelperiode sterker op de tatami terugkom en mijn geest meer openstaat voor nieuwe ideeën.

Het is soms lekker om even minder aan trainen te denken. Na een paar dagen herstel verlang ik elke dag meer naar de training. Het is een mooi moment om bewust te worden van wat krijgskunsten voor mij betekenen en daar dankbaar voor te zijn.

Yoga

Sinds een paar maanden kan ik yoga volgen via mijn werk. Ik merk dat het een positief effect heeft op mijn lenigheid en herstel na trainingen en sommige ‘poses’ vereisen veel balans. Allemaal positieve kwaliteiten voor krijgskunsten.

Er zijn verschillende vormen van yoga. Sommige yoga-vormen zijn zweverig en andere vormen heel praktisch. Sommige stijlen zijn heel rustig, terwijl andere stijlen inspannend zijn. Iedereen kan zelf ontdekken wat prettig is voor hem of haar via een paar proeflessen.

Ik heb ook de website Yoga for BJJ (Engels) leren kennen via een paar vrienden. Dit kun je eerst proberen als je niet direct naar een yogaklas wilt. Een introductie is gratis beschikbaar. De website is gericht op Braziliaans jiujitsu, maar instructeur Sebastian Brosche heeft lang judo beoefend.

Cross training

Kun je de krijgskunsten echt niet loslaten? Dan kun je natuurlijk op musha shugyō. Ik leer altijd enorm door het beoefenen van andere stijlen (cross training). In de vakantie heb ik extra tijd besteed aan het trainen bij verschillende leraren.

Je zou kunnen kijken bij Braziliaans jiujitsu, iaidō, sambo of bijvoorbeeld een stijl van (kick)boksen. Jigorō Kanō was ook geïnteresseerd in het bestuderen van andere stijlen.

Ik vond het bijvoorbeeld erg leerzaam om een echt zwaard te trekken, want op de manier zoals ik dat vroeger deed in het Kōdōkan kime-no-kata met de bokken kan helemaal niet. Daarnaast wordt mijn ne-waza steeds veelzijdiger door het beoefenen van Braziliaan jiujitsu.

Wil je liever op jouw ‘eigen’ krijgskunst focussen? Dan kun je in overleg bij een andere leraar meekijken en je kunt eens een andere tactiek toepassen tijdens de training. Bij judo maak ik bijvoorbeeld graag armklemmen. Tijdens de vakantie had ik als doel gesteld alleen naar verwurgingen toe te werken. Het leuke is dat je jezelf uitdaagt om op een andere manier te trainen, hopelijk net buiten je ‘comfort zone’.

Lees meer in mijn blog Pelgrimstocht van een judoka.

Klimmen en boulderen

Slackline
Voorbeeld van een slackline.

In de vakantie heb ik geklommen op een klimwand, waar je ook kon boulderen en balanceren op een slackline. Dit is geweldig om op een andere manier met balanstechniek en kracht bezig te zijn. Probeer maar eens met zo min mogelijk inspanning (seiryoku zen’yō) een parcours af te leggen! Mentaal kan het zwaar zijn om door te gaan als je spieren verzuren. Goed voor de ontwikkeling van lichaam en geest.

Het is ook supergoed voor je ‘grips’. Je ontwikkelt enorm veelzijdige, stevige houvast met je handpalm, vingers en duimen. Vooral als je half ondersteboven hangt en je benen niet goed kunt gebruiken als afzet! Een stevige grip is geweldig voor een goede kumi-kata in het judo.

Lezen

In de vakantie lees ik veel. Het is een goede manier voor het ontwikkelen van de geest. Je kunt van alles lezen, waardoor je budo beter kunt toepassen op de tatami en in het dagelijks leven. Denk bijvoorbeeld aan het boek Mind over Muscle van Jigorō Kanō, verplichte kost voor elke judoka.

StuderenUiteraard kun je ook boeken over kata en techniek bestuderen, zoals Judo Formal Techniques en Jiu-jitsu University. Voor de ontwikkeling zijn het beste boeken die aanzetten tot denken of actie, bijvoorbeeld boeken over filosofie. Een aanrader is Nietzsche als opvoeder.

Zelfhulpboeken kunnen nuttig zijn als ze aanzetten tot handelen. Deze vakantie heb ik Helweek gelezen. Een boek dat je uitdaagt een week diep te gaan om doelen te bereiken. Ik weet niet of ik de ideeën in het boek volledig ondersteun. Dat wil ik uitvinden door een helweek te plannen binnen twee maanden, zodat ik uit ervaring kan spreken.

Mijn belangrijkste punt is dat boeken goed voor de ontwikkeling zijn als je er actief mee bezig aan de slag gaat. Pas dan leidt het tot mentale of lichamelijke ontwikkeling. Als je passief leest, past dit meer onder herstellen.

Mediteren

Mediteren is goed voor het bewustzijn. De voordelen van mediteren zijn groot. Het is goed voor de ademhaling en ruggengraat. De geest kan er meer ‘open’ van worden en je kunt je beter concentreren.

Sommige mensen krijgen zweverige beelden bij meditatie, maar het kan heel praktisch zijn. Net als bij yoga heb je veel verschillende vormen en kun je proberen wat het beste bij jou past. Alleen door te doen, kun je ervaren wat het voor jou betekent.

Ik heb goede ervaringen met zen bij Raoul Destrée. Hij heeft een beginnerscursus in Den Haag van 12 of 16 lessen. Als je naast de lessen zelf regelmatig thuis mediteert, heb je na deze cursus een eerste indruk van meditatie.

Trouwens is het goed om regelmatig te mediteren, niet alleen tijdens de vakanties. Lees mijn blog over Mokuso, als meditatie je aanspreekt.

Fitness

Een beetje een climax. In de vakantie kun je natuurlijk prima extra fitnessen met cardio- en krachttraining. Let hierbij op dat je het wel onder goede begeleiding doet, zodat je jezelf niet overbelast. Over verantwoord trainen kun je veel lezen op de website Eigen Kracht.

Ik hoor veel over Crossfit als aanvullende training voor Braziliaans jiujitsu. Hier heb ik zelf weinig ervaring mee. Ik heb gelezen dat het risico op blessures door overbelasting en slechte techniek groter is, dankzij de grote inspanning en variatie in oefeningen. Zorg dus voor een goede trainer en let goed op jezelf en anderen.

Reizen

Last but not least, in de vakantie kun je natuurlijk de wereld over. Reizen maakt je wereld groter en is het een voordeel dat je het kunt combineren met alle bovenstaande activiteiten.

Reizen is fataal voor vooroordelen, onzin en tunnelvisie.Mark Twain

In mijn eigen reizen heb ik veel geleerd. Japan heeft mij veel geleerd over de cultuur waar veel traditionele krijgskunsten uit zijn ontstaan en ik heb er getraind onder leiding van judoexperts.

Ik heb ook zenretraites gevolgd in een klooster in België waar ik heel veel over mijzelf heb geleerd. In Ierland heb ik meerdere malen lesgegeven aan grote groepen in het Engels, waardoor mijn taalvaardigheden zijn verbeterd. De mogelijkheden met reizen zijn eindeloos.

Deze vakantie lees ik het boek van Christian Graugart, beter bekend als de BJJ Globetrotter. Dat is een inspirerend voorbeeld van een musha shugyō, waarin hij gedurende een paar maanden in vele landen reist en lesgeeft in Braziliaans jiujitsu. Het boek is gratis te downloaden en een echte aanrader.

Tot slot

Sebastiaan Fransen en Mount FujiIn de vakantie kan ik altijd heerlijk herstellen, lichaam en geest, door bovenstaande activiteiten. Ik kan lekker variëren, waardoor ik word geprikkeld te groeien.

Het is ook een moment om terug te kijken op wat ik hebt bereikt en nieuwe doelen te stellen voor de komende periode, zodat ik bewust bezig ben met mijn ontwikkeling.

Wat betekent vakantie voor jou? Wat doe je dan het liefst? Helemaal niet trainen of juist extra? Wat moet volgens jou echt worden toegevoegd aan het bovenstaande lijstje. Heeft iemand ervaring met surfen?

Waarheden en illusies

Bladerend over een forum kwam ik het bovenstaande filmpje over boogschieten tegen. Het laat zien hoe de Deense boogschutter Lars Andersen de meest bizarre stunts uithaalt met pijl en boog, zoals het doormidden schieten van een pijl die op hem wordt geschoten en het snel achter elkaar schieten met drie pijlen in 0,6 seconden. Alleen al deze knappe prestaties maken de video het kijken waard.

Archery. You’re doing it wrong.

Tijdens de beelden wordt ook interessante achtergrondinformatie verteld. Er wordt gesteld dat Hollywood het boogschieten ‘verkeerd’ weergeeft in films, zoals de Hunger Games, Lord of the Rings, etc.

De acteurs dragen pijlenkokers op de rug en plaatsen de pijl aan de linkerkant van hun boog. De pijlenkoker op de rug bleef onhandig achter obstakels steken of de pijlen vielen eruit. Het plaatsen van de pijlen links van de boog, maakt het nodig dat de schutter over moet pakken voordat kan worden geschoten. Dit soort inefficiënties zijn in een film niet zo erg. In een reëel gevecht kunnen ze dodelijk zijn.

Lars is tot dit ‘vernieuwende’ inzicht gekomen door het bestuderen van historische boeken en kunst. Op basis daarvan stelt hij dat zo’n 5000 jaar geleden boogschutters de pijlen in de hand vasthielden en schoten met de pijlen rechts van hun boog. Hierdoor konden zij snel met grootte kracht en nauwkeurigheid schieten. Hij heeft dit geoefend en het resultaat wordt gedemonstreerd in het verbluffende filmpje.

Hollywood en sport

Nu ben ik niet echt verbaasd dat Hollywood niet realistisch is, maar volgens het filmpje schieten moderne boogschutters ook met de ‘verkeerde’ hand. Dit is verklaarbaar omdat in de sport boogschieten de beoefenaar uit stilstand schiet en alle tijd heeft voor het raken van de roos.

Laten we voordat ik verder schrijf vooropstellen dat ik niet voldoende kennis bezit van boogschieten of kyudo om de visie van Lars Andersen te beoordelen. Daarnaast is beoefenen van boogschieten als sport natuurlijk prima en dan is wellicht wendbaarheid en snelheid minder belangrijk. Ik wil wel een analogie met judo maken.

  1. Essentie van budo

Lars traint niet boogschieten als moderne sport. Hij richt zich op het traditionele boogschieten en legt de nadruk op het goed bestuderen van historie. Daarnaast haalt hij volgens mij veel plezier uit stunten!

Ik denk dat het voor een judoka ook belangrijk is om te weten waarom hij traint. Doe je puur budo voor recreatie, dan is realiteit en historie van ondergeschikt belang. Beoefen je judo als wedstrijdsport, dan zijn technieken die niet toegestaan zijn in wedstrijden minder relevant.

Wanneer je judo traint voor ontwikkeling van lichaam en geest, optimaal gebruik van energie en zelfverdediging wordt het vermijden van valkuilen zoals in de video belangrijk. Je wilt dan bijvoorbeeld effectieve technieken die niet langer toegestaan zijn in wedstrijden beheersen. Denk aan bijvoorbeeld kata-guruma, morote-gari en sukui-nage.

Daarnaast wil je wellicht kime-no-kata en Kodokan goshin-jutsu bestuderen voor concepten zoals zanshin, maai en atemi. Je wilt ook meer weten over tradities en cultuur, omdat zij nauw verbonden zijn met de deugden van budo. Je zult net als Lars Andersen niet alleen kunnen uitvoeren, maar ook begrijpen waarom je iets doet. Bijvoorbeeld in het judo is het maken van een buiging een loze handeling zonder begrip van de achterliggende betekenis.

  1. Omote en ura

Voor het begrijpen van vechtkunsten zijn omote (voorkant / zichtbaar) en ura (achterkant / verborgen) dan ook belangrijk. In de analogie met de video is het niet alleen belangrijk dat Lars Andersen constateerde dat boogschutters vroeger schoten met de pijlen in de hand en rechts van de boog. Hij onderzocht ook de redenen hiervoor die niet direct zichtbaar waren.

Met judo is het vergelijkbaar. Als je een buiging maakt kun je zien of iemand vanuit de boven- of onderrug buigt, met welke hoek en andere zichtbare zaken (omote). Daarnaast is ook de achterliggende intentie belangrijk, bijvoorbeeld het uiten van respect (ura) van groot belang.

Ju-no-kata
Ju-no-kata

Een ander voorbeeld is het ju-no-kata. Je kunt alleen ‘rare’ handelingen zien (omote). Dit terwijl er veel aanvallen en verdedigingen in verborgen zitten en het ook een manier is voor het bereiken van een kalme geest (ura). Zoals mijn leraar zegt: “Je kunt wel kijken en toch niets zien.”

Judo verliest veel van zijn kwaliteit als mensen alleen aandacht hebben voor het direct zichtbare (omote). Goed begrijpen is dus naast het bestuderen van het zichtbare ook zoeken wat in eerste instantie verborgen is (ura).

  1. Onderzoek is belangrijk

Voor een goed begrip van omote en ura is een onderzoekende houding nodig. Ik merk zelf dat dit in de wereld van budo niet altijd vanzelfsprekend is. In de video maakt Lars Andersen (een deel van) zijn bronnen bekend. Dit maakt een discussie sterker, omdat de bronnen kunnen worden geanalyseerd. Bronnen die elkaar tegenspreken kunnen worden vergeleken, zodat een zinvolle discussie ontstaat.

Daarnaast gaat de discussie niet alleen over het zichtbare (de pijlen in de hand en rechts van de boog). Het gaat ook vooral om de verklaring (wendbaarheid en sneller schieten). De verklaring wordt daarna ook nog eens in de praktijk getoetst, waardoor zinvolle informatie wordt verkregen.

Een zinvolle discussie is mogelijk op basis van degelijk onderzoek. Ik heb weleens meegemaakt dat judoka elkaar tegenspreken op basis van de woorden van één leraar (argumentum ad verecundiam). Het wordt dan snel een zinloze discussie. Dit doet mij denken aan een uitspraak van de Japanse dichter Basho: “Treed niet in de voetsporen van de oude meesters, zoek waarna zij zochten.”

Gelukkig heb ik ook vaak interessante discussies gehad. Bijvoorbeeld over de slag in het nage-no-kata. In de gedachtewisseling werd gerefereerd naar verschillende video’s en boeken. Echter de nadruk lag vooral op het begrijpen wat de invloed was van verschillende uitvoeringen en intenties van de slag. Natuurlijk met veel experimenteren op de tatami in plaats van overleggen.

Illusies doorbreken

Tot slot een bekende uitspraak van Friedrich Nietzsche: “Waarheden zijn illusies waarvan men vergeten is dat het illusies zijn”. Er bestaan geen absolute waarheden. Hoogstens een relatieve waarheid die geldig is tot het tegendeel is bewezen. Dit is voor mij een belangrijk geheugensteuntje om open te staan voor nieuwe inzichten.

De video over boogschieten heeft mij in ieder geval geïnspireerd naar het meer zoeken van omote en ura. Naast het zien van het direct zichtbare, dus ook zoeken naar wat niet direct zichtbaar is. Hopelijk op dusdanige wijze dat ik met judo verschillende doelen kan nastreven. Ontwikkeling van lichaam en geest, optimaal gebruik van energie en zelfverdediging.