Lijden kun je trots op zijn

Tegenwoordig is het lijden iets wat hoe dan ook voorkomen moet worden. Hierdoor zijn mensen niet alleen ongelukkig, maar schamen ze zich ook voor hun lijden. Echter, lijden kun je trots op zijn. Het biedt kansen.

Overigens is onnodig lijden niet iets om trots op te zijn of iets om over op te scheppen. Dit is een vorm van machoïsme. Als we lijden kunnen wegnemen, dan moeten we dit doen.

Als het lijden niet kan worden veranderd, dan kunnen we onszelf veranderen.

Tragisch optimisme en lijden

Waarom kun je trots zijn op lijden? Viktor Frankl beschrijft het in zijn boek Man’s Search for Meaning. Frankl heeft Auschwitz overleeft en daarna dit boek opnieuw geschreven, nadat het eerdere manuscript werd vernietigd in het concentratiekamp.

Volgens hem is leven van mensen een tragisch optimisme. In het wonderlijke leven zijn ook pijn, schuld en de dood. Hoe kan iemand met zijn volle verstand optimistisch blijven ondanks deze tragische aspecten van het leven?

Pijn, schuld en de dood bieden kansen.

Pijn kun je omzetten in een menselijke prestatie door het waardig te doorstaan, bijvoorbeeld met vriendelijkheid en compassie.

Schuld kan een aanleiding zijn om jezelf te verbeteren.

De dood (of de vergankelijkheid van het leven) kan je er toe zetten om verantwoordelijkheid te nemen en dit om te zetten in actie, want het leven kan elke dag voorbij zijn.

We moeten nooit vergeten dat we zelfs een zinvol leven kunnen leiden als we geconfronteerd worden met een hopeloze situatie, een onveranderlijk lot. In zo’n moment kunnen we het unieke menselijke potentieel op zijn best aanschouwen, namelijk het omzetten van een persoonlijke tragedie in een triomf, het veranderen van een netelige situatie in een uitzonderlijke menselijke prestatie. Als we niet langer een situatie kunnen veranderen, zoals bij terminale kanker, worden we uitgedaagd onszelf te veranderen.Viktor Frankl

Betekenis geven aan het leven

Het is bijzonder hoe Viktor Frankl schrijft hoe gevangenen in Auschwitz die opgaven meestal als eersten overleden. Niet door een tekort aan voedsel of medicijnen, maar een tekort aan hoop, het gebrek aan een zinvol bestaan.

Lijden kun je trots op zijn
Viktor Frankl

Frankl bleef in leven door de gedachten aan het terugzien van zijn vrouw en dat hij kon delen met anderen wat hij in Auschwitz had ontdekt op het gebied van psychologie.

In de woorden van Nietzsche: “Wie een waarom heeft waarvoor hij kan leven, kan bijna elk hoe verdragen.”

Hoe kunnen we betekenis geven aan het leven? Er zijn drie mogelijkheden.

De prestatie van een bijzondere creatie of het uitvoeren een goede daad.

Een ervaring (bijvoorbeeld prachtige natuur of cultuur) of een ontmoeting.

En als laatste het waardig doorstaan van onvermijdbaar lijden. Niet een slachtoffer worden van het lijden, maar mentale en spirituele vrijheid behouden.

Er waren goede mensen in een concentratiekamp die veranderden in monsters. Ook waren er mensen die hun kleine beetje voedsel deelden met andere gevangenen. Als je als een waardig mens blijft handelen, kun je daar trots op zijn.

Wat kunnen we leren van judo?

Jigorō Kanō schreef: “Judo leert ons zoeken naar de best mogelijke manier van handelen, ongeacht de individuele omstandigheden, en helpt ons begrijpen dat bezorgdheid een verspilling van energie is.”

Daarom is het begerenswaardig dat we ook tijdens het lijden onszelf niet verliezen in bezorgdheid en egoïsme, maar waardig leven. We bewaren onze zelfbeheersing en handelen zoals de situatie op dat moment van ons verlangt volgens de principes maximaal resultaat met minimale inspanning en wederzijdse voorspoed voor zichzelf en anderen.

Wat is de realiteit?

Een belangrijk aspect van budō is bunbu ryōdō (de weg van pen en zwaard). De laatste tijd lees ik met veel plezier boeken voor het verbreden van mijn horizon, zoals Hidden in Plain Sight (Ellis Amdur), Zen in de kunst van het boogschieten (Eugen Herrigel) en Waar geen wil is, is een weg (Henk Oosterling).

Tijdens het lezen moest ik denken aan de onderstaande passage van Alan Watts.

A person who thinks all the time has nothing to think about except thoughts. So, he loses touch with reality and lives in a world of illusions.

By thoughts I mean, specifically, chatter in the skull — perpetual and compulsive repetition of words, of reckoning, and of calculating.

I’m not saying that thinking is bad; like everything else, it’s useful in moderation, a good servant but a bad master.

And all so-called civilized peoples have increasingly become crazy and self destructive because through excessive thinking they have lost touch with reality. That’s to say we confuse signs, words, numbers, symbols, and ideas with the real world.

Most of us would have rather money than tangible wealth. And a great occasion is somehow spoiled for us unless photographed.

Alan Watts
Wat is de realiteit volgens Alan Watts

Ik realiseerde me dat ik een goede balans wil bewaren in het denken over budō. Altijd actief toepassen in de realiteit op de tatami en in het dagelijks leven. Als onderdeel van de realiteit kan ik een positieve bijdrage leveren en bijdragen aan jita kyōei.

Dit is een van mijn inzichten uit de passage. Het inspireert tot nog veel meer. Ik laat verdere ontleding en beschouwing over aan de geïnteresseerde, actieve lezer. Wat kun jij eruit opmaken?

Hoe start ik met differentieel leren?

Op verzoek van de Nederlandse Vereniging voor Jiu-Jitsu- en Judo Leerkrachten heb ik differentieel leren uitgelegd aan een groep leraren. Dit naar aanleiding van mijn eerdere blog over dit onderwerp. Ik geloof namelijk sterk in deze aanpak voor motorisch leren.

In deze blog wil ik een korte samenvatting geven van differentieel leren en jullie op weg helpen om hiermee aan de slag te gaan in jullie trainingen. Dit kan zowel als je leraar bent, maar ook als judoka. Ik ben namelijk voorstander van leerlingen die in plaats van passief consumeren een actieve rol nemen in hun eigen ontwikkeling.

Waarom differentieel leren?

Je kunt stellen dat er geen ideale bewegingstechniek bestaat die op iedereen van toepassing is. Als je bijvoorbeeld de service van tien toptennissers vergelijkt, ontdek je allemaal verschillen. Als je vervolgens tien services van één speler vergelijkt, verschillen deze onderling ook van elkaar.

Ondanks deze verschillen kunnen mensen toch keer op keer het gewenste resultaat bereiken, ook al is de uitvoering telkens anders. Dit is een prachtige eigenschap. Wij kunnen de uitvoering aanpassen op basis van verschillende situaties.

In de wetenschap (o.a. Peter Beek) wordt daarom onderzoek gedaan naar differentieel leren. In plaats van eindeloos ‘drillen’ op een ideale techniek die niet bestaat, gaan we veel variatie creëren in de oefeningen. Op deze wijze leert de sporter zijn of haar ‘optimale bewegingstechniek’ in verschillende situaties.

Je creëert zodoende veelzijdige bewegers. En is het gewoon leuk en uitdagend!

Wat is differentieel leren?

In de artikelen van Peter Beek genaamd Nieuwe praktisch relevante inzichten in techniektraining staat een mooie uitleg van differentieel leren.

  • De variaties in uitvoering zijn geen fouten, maar verschillen (‘Differenzen’) tussen opeenvolgende pogingen die het mogelijk maken om effectief te leren.
  • De reden hiervan is dat deze verschillen essentiële informatie verschaffen over de wijze waarop de beweging het beste kan worden georganiseerd en daarmee het brein aanzetten tot het vinden van een optimale oplossing.
  • Het brein wordt geprikkeld door nieuwe informatie, niet door al bekende informatie te herkauwen.
  • Volgens differentieel leren is het aanleren van een nieuw bewegingspatroon dus een proces dat sterk gebaat is bij variatie.
  • Hoe groter de variatie, des te meer het brein wordt uitgedaagd tot het vinden van een optimale oplossing en hoe sterker het daardoor opgeroepen leerproces.
  • Stochastische resonantie, een begrip uit de theoretische natuurkunde dat betrekking heeft op het detecteerbaar worden van signalen door de toevoeging van ruis. De toegevoegde ruis is in dit verband de variatie van uitvoering tot uitvoering.

Hoe start ik met differentieel leren?

Het leerproces is dus sterk gebaat bij variatie. Hoe creëer je deze variatie? In de bijgevoegde tabel (download) zie je drie categorieën waarop je kunt variëren: taak, individu en omgeving. Achter elke categorie heb ik een aantal verschillen (‘Differenzen’) gezet met voorbeelden.

Sebastiaan Fransen NVVJL Differentieel leren

Uiteraard kun je hier nog veel meer mogelijkheden ontdekken. Kies een techniek, principe of situatie en ga hiermee variëren op basis van de voorbeelden of verzin zelf nieuwe voorbeelden.

Let uiteraard op dat een oefenvorm aansluit op het niveau van de leerling. Als je moeilijke vormen kiest, moeten tori en uke deze veilig kunnen uitvoeren. Daarnaast moeten tori en uke met elkaar afstemmen. Uke kan aangeven of de val niet te hard is en tori kan aangeven of uke meer of minder verzet moet geven.

Het is ook belangrijk dat de leraar, uke en tori de beweging zo min mogelijk analyseren en (expliciet) voorschrijven. Het lichaam van tori en uke moet zoveel mogelijk zelf met oplossingen komen.

Pas in een later stadium kun je wellicht kleine suggesties doen waarmee tori en uke verder kunnen experimenteren. Denk ook niet te veel in specifieke technieken (oplossingen), maar creëer oplossingen die aansluiten op de situatie (voorbeeld: bij een seoi-nage kun je prima een been opzwaaien als je momentum nodig hebt).

Progressieve weerstand

Judo leent zich perfect voor differentieel leren door randori. Randori is een chaos en creëert dus van nature veel variatie. Hierbij kunnen we het beste gebruik maken van progressieve weerstand. In plaats van een ‘dode’ oefening zonder weerstand, maken tori en uke continue afspraken over de weerstand.

We beginnen kort met geen of weinig weerstand tot de grove vorm van de oefening duidelijk is. Daarna gaat uke steeds meer problemen voor tori creëren. In het begin enkelvoudige problemen met een lage snelheid. Als tori de beweging beter beheerst, kan uke het tempo opvoeren en meervoudige problemen creëren. Op deze wijze worden tori en uke beiden uitgedaagd om de timing en finesses van hun beweging te ervaren. Een goede uke is de beste leraar.

We gaan dus niet van een statische situatie (“uke is een pop”) in één keer naar een wedstrijdsituatie (“uke mag alles”). We creëren elke keer opnieuw een omgeving waarin tori in meer dan de helft van de situaties het gewenste resultaat kan halen. Zodoende kan hij succes ervaren en leren wat minder goed werkt.

Immers, als we leren lezen beginnen we ook niet direct met Shakespeare na maan, roos, vis en vuur.

Immers, als we leren lezen beginnen we ook niet direct met Shakespeare na maan, roos, vis en vuur. Langzaam introduceren we steeds moeilijkere woorden en zinsconstructies en leren we sneller lezen.

In een volgende blog zal ik hier dieper op in gaan.

Combineer jouw kennis en ervaring met wetenschap

Hopelijk gaat iedereen aan de slag gaat met differentieel leren. Ik geloof dat judoka beter gaan bewegen en dat de trainingen nog leuker en uitdagender worden. Als de oefeningen met progressieve weerstand worden uitgevoerd, dan is het leuk voor iedereen en is het risico op blessures kleiner.

Wellicht heb je het idee in het begin dat je minder hard vooruit gaat. Als je een techniek zonder variatie en weerstand herhaalt met veel feedback (‘traditioneel leren’) van leraar en uke, dan heb je aan het einde van de les wellicht een mooie ‘truc’. Op korte termijn heb je een groot leereffect, maar op lange termijn is dit wellicht niet blijvend. En kun je het ook toepassen in randori? Of doe je de zogenaamde ‘fantasy martial arts’?

Bij differentieel leren heb je wellicht het gevoel dat je de techniek minder goed beheerst. Je probeert veel uit en maakt daarbij meer fouten, dus je lijkt minder snel vooruit te gaan. Echter, op lange termijn is het leereffect groter. Daarnaast geloof ik dat je sneller en beter randori kunt maken, omdat je door de variatie meer oplossingen tot je beschikking hebt in de chaos van een randori.

Als ik je dan als laatste vertel dat er ook wetenshappers (Beckmann & Schöllhorn) zijn die aanwijzingen hebben dat differentieel leren op korte termijn ook beter werkt dan traditioneel leren, dan kun je volgens mij niet anders dan dit zelf in de praktijk onderzoeken.

Door de combinatie van jouw kennis en ervaring met wetenschap, kunnen we een grote stap voorwaarts maken in het aanbieden van judo. Uiteindelijk gaan we meer judoka voor onze mooie krijgskunst behouden met het meer gevarieerd en uitdagend verdiepen.

Zelfvertrouwen en gewenst gedrag stimuleren

Een paar jaar geleden stond ik vol zelfvertrouwen voor een enthousiaste kleuterjudogroep. Ik had de nodige ervaring als judoleraar, maar dit was uitdagend. Wat een chaos! Het was tijd voor discipline en structuur.

Tenminste, dat was mijn idee. De kleuters hadden andere plannen.

Vol enthousiasme begon ik met het waarschuwen van de kleuters. Ik liet er salvo’s ik-boodschappen op los. Het effect op de discipline was beperkt en tijdelijk. De invloed op mijn gemoed was indrukwekkend. Negatieve aandacht geven is helemaal niet leuk.

Een paar jaar later…

Elke donderdagmiddag sta ik voor fantastische judoka. Ik zie het zelfvertrouwen van deze judoka groeien. Ze zijn onderzoekend, durven fouten te maken en luisteren goed. De lessen zijn gestructureerd en er wordt gedisciplineerd gewerkt. De sfeer is ontspannen en iedereen helpt elkaar.

Wat is er veranderd in een paar jaar?

Natuurlijk blijf je onderzoeken en verbeteren als judoleraar. Zie bijvoorbeeld mijn blog over differentieel leren. Er is nog een verandering die veel impact heeft gehad: ik waarschuw veel minder.

Stimuleer zelfvertrouwen, benoem gewenst gedrag

Als ik iets wil uitleggen, richt ik me niet langer op het ongewenste gedrag. Ik richt me op het gewenste gedrag. Als Marietje niet netjes gaat zitten bij matte en Pietje wel, dan richt ik me tot hem “Jeetje Pietje, wat zit je toch ver-schrik-ke-lijk mooi.”

Dit werkt fantastisch. Mijn gemoed is veel beter. Ik ben positief en mag iemand complimenteren. Pietje voelt zich ook geweldig, want hij doet het goed. Marietje raakt niet gedemotiveerd, want ze krijgt niet te horen wat ze verkeerd doet en weet nu wat er van haar wordt verwacht.

Dit continue toepassen is lastig, want als leraar wil ik graag veel technische verbeteringen benoemen. Natuurlijk kun je dit blijven doen. Dit kan door bijvoorbeeld Pietje zijn ō-soto-gari niet te verbeteren met “Pietje, zwaai je been eens iets hoger op. Hij staat alweer op de grond.”. Je verbetert Pietje door het complimenteren van Marietje. “Marietje, wat fan-tas-tisch hoe jij met jouw voet bijna het plafond raakt.”

Zelfvertrouwen volgens dr. Ivan Joseph

Van de week tipte Barry Faas, een ge-wel-di-ge fysiotherapeut, mij over een filmpje van dr. Ivan Joseph over “The skill of self confidence”. Hij geeft een paar mooie tips over het opbouwen van zelfvertrouwen.

De derde tip (rond 8:50) gaat over wat ik hierboven beschrijf. Het is leuk dat hij hetzelfde ervaart, maar Dr. Joseph legt het nog veel mooier uit. Sporters weten vaak zelf wel wat fout gaat, dat zien ze aan het resultaat van hun handeling (bijv. uke komt niet uit de houdgreep). Dat hoeft een coach niet te benadrukken.

Zoek daarom niet naar fouten. Zoek naar gewenst gedrag bij de sporter of iemand anders in het team en vergroot dit door het te benoemen. Als we veel horen wat fout is of beter kan, dan heeft dit invloed op ons zelfvertrouwen.

Als we regelmatig een compliment ontvangen, dan leven we op.

We willen de kinderen vangen in het moment dat ze goed bezig zijn en daarvoor belonen. Het doel is het versterken van het gewenste gedrag en het zelfvertrouwen. Dat gedrag kan van alles zijn, een technisch detail in een goed uitgevoerde techniek of netjes zitten tijdens een uitleg.

Een handig gereedschap voor zelfvertrouwen

Deze methode kan overigens in veel situaties worden toegepast. Het werkt ook in de opvoeding thuis. Volwassen zijn er ook gevoelig voor, bijvoorbeeld in (project)teams. Mijn ervaring is dat de sfeer verbeterd en de prestaties toenemen.

Het werkt niet altijd en overal, maar het is een super handig gereedschap. Ik grijp er graag naar, want ik heb er zoveel positieve ervaringen mee. Niet alleen als ik het zelf toepas, maar ook als we er mee werken in een team.

Ik hoop dat veel mensen deze methode reeds gebruiken. Als je het nog niet gebruikt, wil ik je uitnodigen het eens in de vorm van een experiment uit te proberen. Als je deze methode regelmatig toepast, hoop ik dat je dezelfde positieve effecten op jouw groep en stemming ervaart.

Met dank aan Barry Faas voor de inspirerende gesprekken keer op keer.

Differentieel leren

Je oefent duizend waza (technieken). Toch ervaar je tijdens randori of het sparren dat in de praktijk weinig technieken lukken. Is differentieel leren een oplossing?

In Trainingsmethodes voor krijgskunsten citeerde ik: “Wees niet bang voor een man die 1000 technieken oefent, wees bang voor de man die 1 techniek 1000 keer oefent.” Ik ben erachter gekomen dat dit op verschillende manieren wordt geïnterpreteerd.

Misinterpretatie van 1 techniek 1000 keer oefenen

Sommigen dachten dat ik uchi-komi bedoelde. Een techniek duizend keer op de perfecte manier inzetten. Alsof er een perfecte manier bestaat. Worpen lukken na uchi-komi nog steeds zelden in randori, omdat de praktijk weerbarstiger is. In een dynamische situatie zijn vele variabelen.

Wees niet bang voor een man die 1000 technieken oefent, wees bang voor de man die 1 techniek 1000 keer oefent

Echter, ik denk aan een klein aantal technieken op veel verschillende manieren trainen. Bijvoorbeeld het maken van een waza met allemaal vormen van vastpakken, afwijkende posities, in slow-motion uitgevoerd of waarbij tori een bal moet wegschoppen.

Impliciet leren tijdens budofestival

Jouw lichaam en geest gaan zich aanpassen aan de dynamische situatie. Door het spelen met de technieken, kun je ontdekken wat werkt. Wat zijn de grenzen van de techniek? Wanneer werken de principes van een techniek niet meer? Jouw hersenen worden continu gestimuleerd met nieuwe prikkels.

Op deze manier ging mijn judo sneller vooruit. Omdat ik technieken zelf ‘onderzocht’ in plaats van leerde via complexe technische aanwijzingen, kon ik de technieken langer onthouden en sneller toepassen in randori. En experimenteren is leuk.

Differentieel leren

Joop Pauel heeft een interessante presentatie over differentieel leren gegeven. Het heeft meerdere overeenkomsten met bovenstaande methode die ik onbewust al jaren voor mijn leerlingen en mezelf toepas.

Nu kan ik mijn methode verder verfijnen op basis van het onderzoek naar differentieel leren. Zodoende focus ik bijvoorbeeld nog meer op impliciet leren. Ik beperk mijn (technische) aanwijzingen en geef vrijheid voor het oplossen van een opdracht.

Diffentieel leren tijdens budofestival
Zus en Zo foto

Geen uchi-komi meer?

Dit betekent overigens niet dat uchi-komi geen plek meer heeft in het judo. Zeker voor een judoka die meerdere uren per week traint kan uchi-komi interessant zijn. Varieer wel met verschillende vormen.

Voor de judoka die 1 tot 2 uur per week traint. Probeer veel te ‘spelen’ met een techniek. Ervaar of je sneller vooruit gaat en technieken beter lukken in randori, doordat je gewend raakt aan de dynamische situaties.

Lees ook: Niet het vele is goed, maar het goede is veel

Uiteraard is er nog veel meer belangrijk voor het toepassen van waza in randori. Alleen differentieel leren is geen wondermiddel. Probeer het uit en onderzoek of het werkt voor jou.

Kijk ook eens naar de blog over Shin Gi Tai , omdat naast de techniek/principes (gi) ook de geest (shin) en het lichaam (tai) belangrijk zijn.

Wat is de zee diep!

Van de week las ik het bijzondere boek Zen in de oosterse martiale kunsten van Taisen Deshimaru uit. Ik geloof in bunbu ryōdō, de weg van het zwaard en de pen. Elke keer leer ik ontzettend veel en ontdek ik hoe weinig ik nog weet. De zee is ongelofelijk diep.


Een man zag op een dag vanaf een kaap voor het eerst van zijn leven de zee.
‘Wat is dat mooi! Wat is die groot!’ zei hij met een brok in zijn keel.
‘En dan te bedenken,’ zei mijn vriend tegen hem ‘dat je alleen nog maar het oppervlak ziet.’Zen en de oosterse martiale kunsten (Taisen Deshimaru)
Studeren

Hybride les: combineer groeps- en privéles

Stel je voor dat je mocht kiezen: een groepsles met twintig deelnemers of een privéles een-op-een. Wat kies je?

Misschien kies je de privéles voor de persoonlijke aandacht. Of kies je liever de groepsles, zodat je kunt leren van verschillende mensen. Wat als je beide opties combineert? Dan wordt het leerproces efficiënter.

Nee, ik ga je niets verkopen. Ik geef tips hoe je dit kunt toepassen.

De hybride les: groep en privé

Sebastiaan op BJJ Globetrotters Zen Camp 2018

Tijdens een hybride les geeft de leraar opdrachten, zoals bij een standaardles. Daarnaast vertelt de leraar waar je bij elkaar op moet letten tijdens het oefenen. In plaats van alleen met jezelf bezig te zijn, ga je elkaar feedback geven.

Bijvoorbeeld bij een judorol controleer je de eindhouding van de ander. Of bij een voorwaartse worp geeft de andere judoka feedback of je in balans staat. Er is interactie en je bent allebei actief.

Op deze wijze combineer je de voordelen van een privé- en groesples. Er is een leraar met allemaal assistenten. De leraar kan nog steeds bijsturen waar nodig en je krijgt continu privéles. De assistenten geven namelijk persoonlijke aandacht in de vorm van directe feedback op wat je doet.

Lees ook: Judoleraar of niet?

Voordelen van een hybride les

Er zijn veel voordelen van deze werkwijze. Als je feedback ontvangt is dat direct tijdens de opdracht en specifiek op jou gericht. Je kunt direct verbeteren en ervaren of een aanpassing werkt. Iemand is jou continu aan het testen.

Van een beginner leer je andere dingen, dan van een expert.

Bij het regelmatig wisselen van assistent of werken in kleine groepjes, kun je steeds andere feedback krijgen en verschillende aanpassingen uitproberen. Iedereen brengt zijn eigen informatie, ervaring, vaardigheden en houding mee. Van een beginner leer je andere dingen, dan van een expert.

Het geven van feedback is zeer leerzaam. Je moet de andere rol (als uke) namelijk bewust uitvoeren voor het geven van goede feedback. Daarnaast ga je op een andere manier met de lesstof om. Het reflecteren en uitleggen aan anderen ervaar ik als een zeer effectieve manier van leren. In het proces ontwikkel je ook jouw sociale vaardigheden.

Lees ook: Uke, van natte krant tot leraar

Het creëren van een vicieuze cirkel

Door het geven van feedback ben je als individu continu bezig met het verbeteren van de andere groepsleden. Uiteindelijk gaat het niveau van de gehele groep omhoog. Hier profiteer jij zelf ook van.

Als je door feedback geven de groep mee laat groeien, wordt je continu uitgedaagd om zelf ook te blijven verbeteren

Denk er maar over na. Je kunt alleen voor jezelf trainen tot je de beste van de groep bent en geen uitdaging meer hebt. Als je echter door feedback geven de groep mee laat groeien, wordt je continu uitgedaagd om zelf ook te blijven verbeteren.

Als de verdedigingen van de groep beter worden, moeten namelijk jouw aanvallen beter worden. Vervolgens moeten de verdedigingen weer worden verbeterd, zodat ook de aanvallen verder moeten worden aangescherpt. Zo ontstaat een mooie vicieuze cirkel waardoor het niveau van de groep stijgt en het niveau van de trouwe individuen meegroeit.

Zorg jij ervoor dat iedereen beter wordt? Geef jij feedback zodat de groep beter wordt? Ontvang je zelf feedback, zodat je kunt verbeteren? Of lees jij nog volgens het motto “kennis = macht” en rem je de ontwikkeling van de groep? Laat een reactie achter!

Gevecht met de ‘goede’ en ‘slechte’ golven

Het boek Sapiens van Yuval Noah Harari biedt een interessante kijk op de geschiedenis van de mensheid in drie grote golven: de agrarische, industriële en wetenschappelijke revolutie. Dit wordt op een luchtige manier verteld.

Tijdens het lezen heb ik mijzelf meerdere malen afgevraagd in hoeverre de principes van judo zijn toegepast door de Homo sapiens. Onze geschiedenis roept in ieder geval regelmatig verbazing op.

In een van de laatste hoofdstukken over geluk staat de onderstaande vergelijking tussen het najagen van geluk en de golven in de zee. Het is gebaseerd op (zen)boeddhistische inzichten.

Vergelijk het met een man die tientallen jaren aan de kust staat en bepaalde ‘goede’ golven toejuicht en probeert te voorkomen dat ze in de branding uiteenvallen, terwijl hij ‘slechte’ golven probeert weg te duwen om ze uit zijn buurt te houden. Dag in, dag uit staat die man op het strand en hij maakt zichzelf helemaal gek met die vruchteloze opgave. Uiteindelijk gaat hij in het zand zitten en laat hij de golven maar gewoon komen en gaan zoals ze komen en gaan. Wat een rust ineens!Sapiens (Yuval Noah Harari)

De vergelijking is ook relevant in budo.

Strand en golven Marie-José en SebastiaanEnerzijds is het moraal van het verhaal direct fysiek toepasbaar in de krijgskunsten. Het gebruiken van de kracht (golven) van de ander in plaats er tegen te verzetten.

Anderzijds is het toepasbaar in het dagelijks leven. ‘Goede’ of ‘slechte’ gedachten (golven) ebben allemaal weer weg. We willen sommige pijnlijke momenten liever verdrijven. Andere fijne momenten willen we zo lang mogelijk aan vastklampen. Uiteindelijk is alles zoals het is. Er zijn slechts golven. Niets was, niets wordt, alles is.

Eenvoud is niet eenvoudig

Door mijn goede vrienden Rutger en Jort heb ik kennisgemaakt met Sushi Morikawa. Een klein restaurant aan de Baliestraat in Den Haag, gespecialiseerd in de sushi-stijl van Osaka.

Het eten bij Morikawa is geweldig. Er wordt niets verbloemd met grote hoeveelheden knoflook, wasabi en soja. Elke sushi heeft een unieke smaak. Heerlijk en subtiel. Ik sloot mijn ogen in stilte. Even helemaal opgaand in het moment. Het was een gelukzalige woensdagavond.

Echter… dit is geen food blog. Nee, laat mij een parallel trekken met de krijgskunsten. Desalniettemin wil ik iedereen aanraden bij Sushi Morikawa uiteten te gaan.

Japanse eenvoud

De kunst van sushi is met weinig ingrediënten een fijne smaak creëren. Het zoeken naar de juiste verhouding tussen vis, rijst, azijn en andere ingrediënten. Niet voor niets serveert een goede kok geen wasabi bij de sushi, omdat hij zelf de juiste hoeveelheid wasabi toevoegt.

Sushi Morikawa - eenvoud
Sashimi bij Morikawa. Het lijkt eenvoudig, maar de vis goed snijden vergt jaren training.

Ook in budo ligt voor mij de schoonheid in de eenvoud. De juiste balans tussen kuzushi, tsukuri, kake en andere ‘ingrediënten’. Niet te weinig en zeker niet te veel. Op zoek naar het juiste moment.

“Eenvoud is niet eenvoudig.” Het is inderdaad een uitdaging.

Het uitvoeren van eenvoudige, pure waza (techniek) is moeilijk. Het is lastig het principe seiryoku zen’yō volledig tot uiting te brengen. Een mindere waza kan gemakkelijk worden verbloemd met kracht of een uke die meewerkt voor een mooie ukemi-waza (valbreektechniek).

De paradox van eenvoud

De paradox is dat men hard moet werken voor het bereiken van eenvoud. Het bereiken van eenvoud vergt jaren training. Het is een zware weg. Eenvoud is niet oppervlakkig, maar vergt een enorme expertise en diepgang.

Pas als je na jaren hard werken eens een subtiele worp maakt, dan voelt het alsof je bijna niets deed. Het ging natuurlijk en was eenvoudig. Een hele bijzondere ervaring.

En toch is er niet altijd waardering voor eenvoud.

Soms ziet men liever de California Maki, met zijn vele ingrediënten en mooie kleurtjes. De toeters en bellen zijn duidelijk zichtbaar voor iedereen, net zoals bij een hoog ingesprongen yoko-wakare tijdens een demonstratie. Het publiek ziet spektakel.

Eenvoud Sushi Morikawa

Een kleine veegtechniek met een subtiele balansverstoring is voor de leek slecht zichtbaar. De expert waardeert echter de schoonheid in een eenvoudige waza of de subtiele smaak van de sushi bij Morikawa.

Een beetje Zen en lol trappen in Polen

Click here for the English version

Sebastiaan op BJJ Globetrotters Zen Camp 2018
Photo by Stevie Antoniou

Daar rijden Marie-José en ik in onze gehuurde Renault Clio over de Poolse snelwegen. Bijna een jaar lang hebben we hier naar uitgekeken. Na een omleiding en nog meer snelweg verandert plots de omgeving in slechte, hobbelige wegen tussen bomen met vurige herfstkleuren. We zijn onderweg naar Dojo Stara Wieś ergens in Polen voor het BJJ Globetrotters Zen Camp.

De bestemming is een klein dorpje gebouwd in Japanse stijl. Het ligt in een rustige, bosrijke omgeving en beschikt over een prachtige dōjō. Alles is hier gebouwd met één doel: het beleven van budō.

BJJ Globetrotters Zen Camp

Ergens was ik bang dat door mijn torenhoge verwachtingen het Zen Camp van BJJ Globetrotters een beetje zou tegenvallen. Gelukkig verdween dit gevoel direct bij aankomst. De overweldigende locatie maakte alle verwachtingen waar.

Dit kamp staat in het teken van aandacht voor lichaam en geest. Ze worden beiden gestimuleerd door de afwisseling van beweging met stilte en rust. Ondertussen worden we ondergedompeld in de wereld van Braziliaans jiujitsu en grappling.

Een beetje lol trappen

Elke dag begint met een heerlijk ontbijt gevolgd door een uitgebreide yogales van Yogi Jack. Dit creëert direct het juiste gevoel voor de rest van de dag. Vervolgens kiezen we uit de vele workshops op de mat, lezingen naast de mat en het deelnemen aan de open mat. Of gewoon even relaxen met nieuwe vrienden, een boswandeling maken, een bezoek aan de spa of lekker liggen in een hangmat. Iedereen bepaalt zijn eigen tempo tijdens dit kamp.

Sebastiaan op BJJ Globetrotters Zen Camp 2018
Photo by Christian Graugart

Vooral de open mat is bijzonder. Je kijkt rond en ziet iemand anders lopen. Even handen klappen gevolgd door een boks en vervolgens ben je samen aan het ‘rollen’. Het is ongelofelijk om met meer dan honderd verschillende personen op een mat bezig zijn met een gezamenlijke passie.

Het maakt niet uit welk geslacht, leeftijd, nationaliteit, geloof, seksuele voorkeur en graduatie de persoon heeft. Je leert sparren met hele verschillende stijlen, allemaal met hun eigen voorkeuren. Door de interactie tijdens de open mat leer je in korte tijd enorm veel van elkaar. Daarnaast ontstaan er op en naast de mat mooie vriendschappen tussen gelijkgezinden. Een buitengewone belevenis.

Christian Graugart

Sebastiaan op BJJ Globetrotters Zen Camp 2018
Photo by Stevie Antoniou

Het is bijzonder dat dit allemaal door één man is bedacht. Het wilde idee van Christian Graugart is werkelijkheid geworden, omdat hij elke keer iets moois wil creëren uit chaos. Het Zen Camp en de BJJ Globetrotters community zijn mooie voorbeelden van succesvolle projecten.

Tijdens dit kamp gaf hij een lezing over zijn methode “Create Something”. Hoe werk je een idee uit tot iets moois? Een zeer inspirerende sessie waarvan ik mijn aantekeningen zeker in de praktijk ga brengen.

“It’s almost like all you guys care about is having fun”

In de lezing zit een anekdote van Christian waarin hij ervan wordt beschuldigd dat hij alleen maar plezier wil maken. Hij neemt volgens boze tongen het jiujitsu niet serieus. Dit sprak me erg aan.

Ik ben er al jaren van overtuigd dat ik het meeste heb geleerd door gekke capriolen (“Björn, denk je dat dit ook kan?”). Ook in Polen heb ik wederom ervaren dat je prima spelenderwijs kunt leren met veel plezier. Het gaat hand in hand samen.

Final kumite

Sebastiaan op BJJ Globetrotters Zen Camp 2018
Photo by Stevie Antoniou

Zodoende kwam ik deze reis naar Polen weer even tot de kern van mijn liefde voor budō. Het gaat niet om de mensen die het misbruiken voor een gevoel van macht of andere onzinnige doeleinden, waardoor ik me soms vervreemd voel van bepaalde organisaties en mensen.

Het gaat om het delen van onze mooie krijgskunsten en vechtsporten met anderen, ongeacht geslacht, leeftijd, nationaliteit, geloof, seksuele voorkeur en graduatie. Nieuwe vriendschappen maken en samen groeien op onze eigen weg. Gave ideeën bedenken en realiseren. Eigenlijk gewoon een beetje lol trappen met z’n allen…