Thomas Leeflang over Laurel & Hardy

Via mijn blog kom ik regelmatig in contact met interessante mensen. Een van deze mensen is auteur Thomas Leeflang. Hij heeft zo’n dertig boeken op zijn naam staan en schreef voor De Groene Amsterdammer en Het Parool.

Thomas LeeflangIk ben vergeleken met hem echt een ‘groentje’! Regelmatig vraag ik om feedback of advies op mijn schrijven. Bescheiden als Thomas is, krijg ik vaak slechts een mooi verwoord compliment. Een enkele keer denk ik tussen de regels een subtiel advies te lezen.

Ook op het gebied van judo-ervaring kom ik niet in de buurt. Thomas schreef drie boeken over budo. Door zijn boeken is menigeen judo, aikido of kendo gaan beoefenen. Daarnaast heeft hij onderricht ontvangen van de bijzondere Tokio Hirano, wat een ervaring moet dat zijn geweest!

Hier stopt mijn bewondering niet. Thomas staat op 82-jarige leeftijd nog steeds twee keer per week op de tatami met een groep veteranen. Ik hoop dat als ik zo oud word, ik ook regelmatig kan trainen en corresponderen met mooie woorden en anekdotes over budo. Judo een leven lang.

Bijgevoegd een leuk artikel over Thomas Leeflang in het blad het Laurel & Hardy-magazine ‘Blotto’. Veel leesplezier!

OLIVER HARDY 9de DAN JUDOKA

Auteur Thomas Leeflang (82), onder meer samensteller van de Laurel & Hardy Encyclopedie, doet sinds zijn jeugd aan judo. Hij begeleidt inmiddels al jaren drie ochtenden per week een groep senioren vanaf zeventig jaar in de dojo van sportinstituut Van Haren Sport & Wellness te Hilversum. Thomas is senpai (assistent) van sensei (leraar) Bert van Haren. Bijgaand afgebeeld beeldje kreeg Thomas van oud-judoka Adriaan Visser, de vroegere trainingspartner van Olympisch- en Wereldkampioen Anton Geesink ten tijde dat Geesink trainde in Amsterdam bij sensei Gé Koning-senior. Adriaan Visser had het beeldje, naar eigen zegge, al minstens vijftig jaar in zijn bezit.

‘Judoka’ Oliver Hardy draagt de rode obi, dat wil zeggen dat hij 9de dan is. Een zeer hoge judograad die, zoals we weten, is voorbehouden aan slechts een klein aantal grootheden in het judo. Anton Geesink was bijvoorbeeld een 9de dan judo.

Thomas: ‘Zelf ben ik niet zo gecharmeerd van Laurel & Hardy-beeldjes. Ze zijn meestal nogal kitscherig. Omdat ik zelf een life time judoka ben doet deze versteende uitvoering van Laurel & Hardy in judogi voor mij wel heel vreemd aan. Aan de andere kant denk ik dat Oliver Hardy een uitstekend judoka geweest zou zijn. In de films is goed te zien dat Oliver Hardy in zijn topjaren heel lichtvoetig was en zich soepel en elegant bewoog.

‘De meervoudig judokampioen van Japan, Yasuhiro Yamashita-san, had hetzelfde postuur en ongeveer hetzelfde gewicht. Als judoka zou Oliver Hardy op de tatami de tengere Stan Laurel zeker de baas zijn geweest. Maar overdreven machtsvertoon zoals tot uitdrukking is gebracht in het beeldje, dat druist in tegen de judo-etiquette.’

Judoka Laurel & Hardy

Hoe belangrijk is een band in budo?

Laatst las ik een blog van Christian Graugart op BJJ Globetrotters. BJJ Globetrotters is een netwerk van mensen die de wereld rondtrekken en Braziliaans jiujitsu beoefenen zonder zinloze politiek. Zijn blog resoneerde met mij.

Ik heb een klein stukje vertaald. Het gaat over hoe graduaties het gedrag van de drager kunnen beïnvloeden. Sommigen hangen niet een band, maar een gevoel van eigenwaarde om hun middel. Hun band symboliseert niet langer een bepaald niveau van vaardigheid en karakter. Het geeft ze een vals gevoel van macht.

Door banden kunnen volwassen mensen zich heel raar gedragen en het probleem – naar mijn mening – ontstaat wanneer dit verandert in politiek, het vertellen wat een volwassene wel of niet mag doen. Het ruïneert vriendschappen. Verspreidt negatieve golven. Creëert ongezonde rivaliteit. Mensen zijn zichzelf niet meer. Ze likken zich naar boven of kijken neer op mensen op basis van hun graduatie. Ze begrenzen mensen in hun sociale interactie met potentiële, nieuwe vrienden. Maken mensen hebberig.
Christian Graugart

Laat me vooropstellen: graduaties zijn op zichzelf niet goed of slecht. Een band mag je trots op zijn. Het is vaak een prestatie na hard werken aan jouw vaardigheid en karakter. Zeker de hoge graduaties vragen een budoleven vol toewijding en doorzettingsvermogen als je ze op een eerlijke wijze wilt verdienen. Hierbij moet je trouw zijn aan jezelf en de principes van jouw vechtkunst.

Normaal zijn hogergegradueerden dan ook voorbeelden. Ze zijn gelijkwaardig als mens, maar hebben bijna bovenaardse vaardigheden en een goed karakter. Dit komt omdat ze reeds jarenlang trainen en leven volgens de principes en waarden in hun do-vorm. Het zijn voorbeelden waar je graag van wilt leren.

Het gaat echter mis met graduaties als de drager zijn band misbruikt voor een vals gevoel van macht. Zelfs bij de do-vormen zoals judo, waarbij de vorming van een goed karakter belangrijk is, komt dit helaas ook voor. Deze mensen raken de judoprincipes uit het oog en kijken neer op mensen met een lagere graduatie. Ze denken dat ze iemand mogen beledigen of minderwaardig behandelen. Ze laten zich soms zelfs verleiden tot politieke spelletjes.

De band is niet langer om hun gi< bij elkaar te houden. Het is een relikwie om hun ego te strelen.

With great power comes great responsibilityIk moest denken aan de stripboeken van Spiderman waarin de volgende spreuk staat: “Met grote kracht, komt grote verantwoordelijkheid.”

Vooropgesteld dat een band slechts aangeeft hoe ver iemand is op zijn of haar weg en geen bijzondere krachten geeft, laat elke persoon met een graduatie verantwoordelijkheid nemen en een voorbeeld zijn voor anderen. Een voorbeeld van prachtige vaardigheid in randori en kata en bovenal een mooi, oprecht karakter. De grote kracht is namelijk dat je mensen inspireert om ook te blijven groeien op de weg.

Ikzelf probeer zoveel mogelijk van politiek weg te blijven. Liever blijf ik proberen om judo op zijn best uit te dragen. Soms lukt het fantastisch, soms met vallen en opstaan. Als het beter kan, laten we hier elkaar dan op een respectvolle manier op wijzen. Op deze manier blijven we vol bewondering voor de hogergegradueerden en elkaar behandelen volgens jita kyōei, wederzijdse voorspoed voor zichzelf en anderen. Want wat is er mooier dan als vrienden met elkaar onze prachtige vechtkunsten beoefenen?

Een blauwtje lopen

Het is jammer dat ik dit artikel schrijf. Helaas is het nog steeds nodig. Ondanks de vele artikelen die beschikbaar zijn over dit onderwerp. Er zijn namelijk nog steeds mensen die een blauwe judogi aantrekken. Naar de training, maar zelfs op examens heb ik weleens deelnemers haastig zien onderhandelen met collega-judoka voor het lenen van een witte judogi.

Geschiedenis van de blauwe judogi

Grand Slam Paris 2015
©IJF Media door G. Sabau en M. Mayorova

De blauwe judogi is een idee van Anton Geesink. Het idee was oorspronkelijk helemaal een kermis met rode en blauwe pakken. De achterliggende gedachten was dat het duidelijker voor scheidsrechters en toeschouwers is wie het punt scoort door een groter contrast tussen de judoka. Uiteindelijk heeft de International Judo Federation (IJF), ondanks het vele lobbyen van de Japanners, in 1997 de blauwe judogi geïntroduceerd.

Daarvoor droegen beide judoka allebei een witte judogi, waarbij voor het onderscheid de ene judoka een witte obi (band) om heeft en de andere judoka een rode obi. Overigens vinden vele Japanse judotoernooien nog steeds plaats op deze manier. Kijk maar naar onderstaande filmpje van de All Japan Judo Championships 2015.

Geschiedenis van de witte judogi

Onze grootmeester Jigoro Kano is de bedenker van de moderne keikogi (trainingskleding). Zijn judogi heeft vele andere krijgskunsten geïnspireerd (zoals aikido, kendo en karate). In het boek In The Dojo speculeert Dave Lowry dat de judogi waarschijnlijk is geïnspireerd door de brandweerlieden uit Japan. Zij droegen zware jassen ter bescherming. Voor het blussen werden ze met water doordrenkt, zodat de drager beter bestand was tegen de hitte en vlammen.

Kano liet zijn studenten judogi dragen om praktische redenen, niet omdat het zo mooi staat. Volgens de archieven van de Kodokan waren hiervoor zijn motieven waardigheid en veiligheid. In eerste instantie hadden de judogi korte mouwen. Waarschijnlijk omdat de judoka last hadden van brandwonden op de ellebogen door de tatami (mat), zijn de mouwen langer gemaakt.

Judo training at Kodokan

De judogi had vroeger altijd een witachtige kleur. Niet puur wit, maar de witte kleur van ongebleekt katoen. Dit was goedkoop en de ongebleekte kleur van katoen is in overeenkomst met de spirit van budo. Het is eenvoudig en natuurlijk. In Japan kun je nog steeds ongebleekte judogi kopen.

Wit staat voor zuiverheid

Er wordt ook vaak een link gelegd met zuiverheid. Wit staat voor zuiverheid in het Shintoïsme. Samen met het Boeddhisme een belangrijke religie in Japan. Het is niet duidelijk of het Shintoïsme Kano daadwerkelijk heeft beïnvloed of achteraf als verklaring is verzonnen. Zuiverheid is een belangrijk concept en is overal zichtbaar in Japan, denk maar aan de onsen (heetwaterspa’s) en het uitdoen van de schoenen voordat men naar binnengaat.

De witte kleur van de judogi staat mogelijk ook voor het bewaren van de zuiverheid van de geest en zuiverheid van het judo. Een ander voordeel is dat bij een witte judogi sneller kan worden gezien of het schoon is, dit is moeilijker bij een judogi met een donkere kleur.

Niet afwijken van traditie

Waarom dan geen blauwe judogi? Er moet een hele goede reden zijn voor het afwijken van traditie in budo. Als van tradities wordt afgeweken, dan is judo niet meer dan gewoon een sport.

De enige motieven om een andere kleur judogi te dragen zijn mode en ego. Het volgen van de mode lijkt me niet relevant bij het beoefenen van traditionele budo. Voor een groot ego is in de dojo geen plaats. Een traditionele witte judogi laat zich niet beïnvloeden door iets onbelangrijks als mode en zorgt dat iedereen qua kleding gelijk is op de tatami.

Wat mij betreft wordt het besluit van de IJF voor het toestaan van blauwe judogi ook weer teruggedraaid. Op (inter)nationale toernooien staan fantastische scheidsrechters en is er beschikking over videobeelden mocht het echt heel onduidelijk zijn. Het grote contrast is overbodig geworden, als het ooit al een echt probleem is geweest.

Bij alle andere activiteiten op gebied van judo voegt een blauwe judogi in mijn ogen sowieso niets toe en doet afbreuk aan het judo. Ik draag zelf altijd een witte judogi. Hopelijk geef ik op deze manier het goede voorbeeld aan andere judoka.

BJJ Keikogi

Laten we vasthouden aan de tradities met betrekking tot de judogi. Neem bijvoorbeeld Braziliaans Jiu-Jitsu. Ondanks dat het veel van de mooie tradities van het judo mist, zijn hun ne-waza (grondtechnieken) echt superieur. Als ik hun trainingspakken zie, realiseer ik hoe ‘mooi’ onze judogi is in al zijn zuivere eenvoud met weinig of geen logo’s. Laten we onze judogi dan ook met waardigheid dragen!

Wat vind jij van blauwe judogi? Draag jijzelf weleens een blauwe judogi? Laat hieronder een reactie achter.