Henk Grol zoekt een hart van goud

De eerste aflevering van Holland Sport dit jaar schetst een portret van Henk Grol. Ik wilde de documentaire overslaan, maar op aanraden van een vriend heb ik alsnog gekeken (zie Gemist). Het was alsof ik een aflevering van ‘Verslaafd!’ keek.

Henk Grol

Henk Grol is geen onverdienstelijk sporter. Twee keer een bronzen medaille op de Olympische Spelen en zelfs drie keer zilver op de Wereldkampioenschappen. Maar het knaagt aan hem dat hij nog geen gouden medaille heeft gewonnen.

Zijn hele leven staat in het teken van winnen. Het is een verslaving. Henk Grol relativeert zichzelf regelmatig, maar praat uiteindelijk zijn ‘drive’ goed. Hij vertelt dat hij een egoïst is en zijn hele leven in het teken van judo staat. Niet leuk voor zijn omgeving.

Weet wanneer je moet stoppen

Jigorō Kanō definieerde belangrijke principes voor zijn judo. Een daarvan is “weet wanneer je moet stoppen”. In het boek Kōdōkan Judo schrijft Kanō met een vooruitziende blik.

“Een ander principe van randori is om precies de juiste hoeveelheid kracht toe te passen – nooit te veel, nooit te weinig. Ieder van ons kent mensen die niet in hun doelen zijn geslaagd. Zij hebben de benodigde mate van inspanning verkeerd ingeschat. Ze falen door een te kleine inspanning, of omdat ze niet wisten wanneer te stoppen.”

Daarmee wil ik niet zeggen dat hij moet stoppen met wedstrijden. Echter, het is misschien wel een optie als het lijdt tot angsten en slaapstoornissen. Daarnaast kan een te grote inspanning leiden tot permanente schade aan het lichaam en de geest. Kijk maar naar de vele blessures bij topsporters.

Judo is geen doel op zich

In meerdere blogs heb ik reeds opgemerkt dat als judo niet wordt toegepast, het slechts een sport is. De meerwaarde in judo zit in het toepassen van de principes in het dagelijks leven, zodat je een beter persoon wordt (jiko no kansei). Ook dit voorzag Kano. De volgende tekst komt uit het boek Mind over Muscle.

“Over het algemeen vinden we sport interessant, omdat het sterke punt zit in de competitie. Daarom vinden jonge mensen sport aantrekkelijk. Het voordeel van sport is, dat de waardevolle methode van lichamelijke opvoeding in de praktijk wordt gebracht, anders dient het immers geen enkel doel. Maar, in dit verband zijn er dingen die we ook in de gaten moeten houden. Allereerst, zogenaamde ‘sporten’ zijn niet in het leven geroepen met als doel ‘lichamelijke opvoeding’. Men vecht voor een ander doel, namelijk, om te winnen. Zo worden de spieren niet noodzakelijkerwijs ontwikkeld op een evenwichtige manier, en in sommige gevallen wordt het lichaam te ver geforceerd en zelfs beschadigd. Om die reden (hoewel er geen twijfel bestaat dat sport goed is) moet er goed gekeken worden naar de selectie van sport en de trainingsmethode. Sport mag niet roekeloos zijn, onzorgvuldig, overijverig en onbeheerst. Desondanks is het veilig om te zeggen dat wedstrijdsport een vorm van lichamelijke opvoeding is, en moet zij worden bevorderd met dit advies in gedachte. De reden waarom ik er aan heb gewerkt om sport meer dan twintig jaar te bevorderen en dat ik er naar streefde om de Olympische Spelen naar Japan te halen, is omdat ik die positieve kanten inzie. Echter, in tijden als de onze, waarin zoveel mensen enthousiast zijn over sport, zou ik de mensen ook willen herinneren aan de nadelige effecten van sport. Ik wil er bij de mensen op aandringen om de doelen van lichamelijke opvoeding voor ogen te houden – om een gezond lichaam te ontwikkelen dat nuttig voor je is in je dagelijks leven – en zeker in de gaten te houden in hoeverre de trainingsmethode in overeenstemming is met het concept van de seiryoku zen’yō.”
Vertaling door Mitesco.

Een onaangenaam gevoel

Terug naar Henk in Holland Sport. Het is zonde dat Henk Grol het judo op deze wijze heeft uitgedragen. Het fundament van judo wordt onderuit gehaald. De omgang met zijn lichaam en geest, tegenstanders en wedstrijden staan haaks op waarden zoals respect, zelfbeheersing en balans.

Juist op een moment dat de opvoedkundige waarde van judo wordt erkend binnen de zorg en het onderwijs.

Het is nog onaangenamer als je bedenkt dat de Judo Bond Nederland het grootste deel van haar middelen investeert in de wedstrijdsport en het opvoedkundige judo nog onvoldoende aandacht geeft.

Wijze lessen voor Henk

Ik hoop dat Henk Grol breder kennismaakt met het judo, zodat hij er weer van kan genieten. Bijvoorbeeld door verdieping in het kata. In de documentaire laat Henk zien dat hij nog weinig inzicht in kata heeft. Hij zegt letterlijk: “Kata is een soort ceremonieel gebeuren waarbij je de worpen zo mooi mogelijk laat zien en daar punten voor krijgt.”

Judo is like ballet
“To me, Judo is like a ballet, except there’s no music, no choreography, and the dancers knock each other down.”
– Jack Handey

In Het gevaar van katawedstrijden beschrijf ik de risico’s van katawedstrijden. Misschien heeft Henk Grol door deze wedstrijden een verkeerd beeld gekregen, want kata hebben niets te maken met punten scoren en jezelf laten zien.

Kata leert de grammatica van het judo. Het is voor het begrijpen van actie – reactie, waardoor je de kracht van de tegenstander gebruikt. Dit vermindert het risico op blessures, omdat je niets forceert. Kata leert omgaan met stress en angsten. Het leert het vinden van balans tussen lichaam en geest, waardoor je beter kunt rusten.

Hopelijk ervaart Henk veel rust na de Olympische Spelen. Als ik hem hoor praten, dan geloof ik het als hij zegt: “Ik ben eigenlijk een onwijs vrolijke gozer die geniet van het leven.” Vanuit dit oogpunt kan hij vast mooie bijdragen leveren aan het judo.

Op weg naar Rio de Janeiro wens ik Henk veel geluk en wijsheid. Hopelijk kan hij genieten van de weg en de ervaring. Bovenal hoop ik dat hij het er gezond van afbrengt, want dat is veel belangrijker. Dit verwoorde Mitesco treffend in zijn blog Bekers voor alle wedstrijden graag.

Succes Henk!

Continu verbeteren en judo

Ik hoor soms judoka klagen over hun persoonlijke ontwikkeling. Ze vinden dat ze niet meer groeien of dat het te langzaam gaat. Ondanks dat ze keihard trainen, boeken ze weinig vooruitgang.

Nu heb ik over dit onderwerp eerder twee blogs over geschreven. In No limits gaat het over doorzetten en afstand nemen, zodat je uiteindelijk toch jouw grenzen kan verleggen. Recenter plaatste ik Niet het vele is goed, maar het goede is veel op deze blog.

Kort en effectief trainen

Toen schreef ik: “Je kunt beter kort en effectief trainen, dan heel lang een beetje aanrommelen.” Toch zijn er veel judoka die niet aanrommelen, maar ook niet effectief trainen. Meestal vallen de klagende judoka over weinig persoonlijke ontwikkeling in deze categorie.

Elke week verschijnen ze netjes op de training en luisteren goed naar de sensei (leraar). Het zijn de ideale leerlingen. Ze doen goed mee en werken hard. Als de leraar schreeuwt “Springen!”, antwoorden zij “Hoe hoog?”. Het laatste is misschien een beetje gechargeerd, maar je snapt mijn punt.

De perfecte sensei

Het ‘probleem’ is dat deze judoka blindelings op hun sensei vertrouwen. De leraar weet altijd wat het beste is voor zijn of haar judoka. Het is uiteraard een goed idee om naar de leraar te luisteren, maar een klein beetje eigen initiatief kan geen kwaad.

Een judoleraar heeft soms meer dan twintig leerlingen op de tatami. In de ideale wereld heb je de perfecte sensei die voor iedereen een persoonlijk ontwikkelingsplan heeft. Vervolgens geeft de leraar iedereen gedifferentieerd training op zijn of haar eigen niveau.

De realiteit is vaak anders. De leraar bepaalt een gemiddeld niveau van de groep en baseert daar zijn lessenplan op. Vervolgens gaat hij of zij differentiëren, maar er is niet altijd een individueel traject per judoka.

Er is echter iemand die wel de volledige aandacht voor jou heeft… dat ben jij namelijk zelf! Jij kunt je eigen persoonlijk ontwikkelingsplan maken. Volledig gericht op jou. Vervolgens kun je dat plan uitvoeren, controleren en bijstellen.

Kwaliteitscirkel van Deming

Deming PDCA-cyclusIk heb regelmatig de kwaliteitscirkel van Deming gebruikt. Het is een model voor het continu verbeteren van kwaliteit ontwikkeld door Williams Edward Deming.

Het model kan heel complex worden gemaakt, maar in de basis is het zeer eenvoudig. De kwaliteitscirkel van Deming is ook uitermate geschikt voor (judo)training. Het bestaat uit slechts vier stappen, PLan–Do–Check–Act (plannenuitvoerencontrolerenbijsturen). Om deze reden wordt het ook wel de PDCA-cyclus genoemd.

Hieronder licht ik de verschillende fasen kort toe. Zodoende kun je een eigen persoonlijk ontwikkelingsplan bijhouden voor het continu verbeteren van jouw judo. Uiteraard kan dit uitgebreid op papier, maar het kan ook een eenvoudig plan in jouw hoofd zijn.

Plan

Een van de meest gebruikte passages uit Alice in Wonderland van Lewis Carroll is het onderstaande citaat.

Alice: “Kunt u me alstublieft vertellen welke kant ik van hieruit op moet?”
Kat: “Dat hangt voor een belangrijk deel af van waar je naar toe wilt.”
Alice: “Het maakt me niet zoveel uit.
Kat: “Dan maakt het ook niet uit welke kant je op gaat.”
Alice: “Zolang ik maar ergens kom.”
Kat: “Oh, dat zal zeker gebeuren, als je maar lang genoeg loopt.”

Als je geen doel hebt, dan heb je geen plan nodig. Wil je persoonlijke groei bereiken, dan geeft een doel hieraan richting. Dit kan bijvoorbeeld een nieuwe graad zijn, maar ook meer toepassingen van ude-hishigi-jūji-gatame paraat hebben. Of misschien wil je bepaalde ashi-waza (beenworpen) in verschillende richtingen kunnen werpen.

De doelen kun je het beste SMART formuleren. SMART staat voor Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden, zie de link voor een korte uitleg. Zorg dat het doel haalbaar is, want we willen een succeservaring!

Vervolgens als je een doel hebt, dan ga je een plan maken voor het bereiken van dit doel. Hierbij kun je zelf bepalen hoe gedetailleerd het plan is. Als je zelfstandig traint voor een danexamen, kun je bijvoorbeeld per training plannen wat je gaat doen.

Als je een training onder leiding van een leraar volgt, kun je natuurlijk niet tijdens het oefenen van een heupworp een ude-hishigi-jūji-gatame gaan oefenen. Echter als je een leraar hebt die daarvoor openstaat, kun je bijvoorbeeld elke heupworp vervolgen met variaties op deze armklem.

StuderenDaarnaast kun je wellicht na elke training nog even verder trainen voor het doornemen van een aantal varianten van de ude-hishigi-jūji-gatame. Thuis kun je boeken bestuderen (tip: Armlocks van Neil Adams) en bronnen op Internet raadplegen, zodat je goed voorbereid op de training komt.

Zoek ook eens op “tandoku renshu” of “solo drills for judo”. Je zult verbaasd staan, wat je thuis allemaal kunt oefenen. Dan heb ik alle basisfitnessoefeningen nog niet eens genoemd, zoals squats, lunges en hardlopen.

Do

Deze fase is in theorie heel eenvoudig. Realiseer het plan uit de fase Plan! Of zoals Nike het formuleert: “JUST DO IT!”

Check

Vervolgens moet je regelmatig kijken of jouw plan op rolletjes loopt. Is de oorspronkelijke situatie verbeterd? Heb je persoonlijke groei doorgemaakt en is er voldoende vooruitgang richting het doel? Noteer alle belangrijke afwijkingen, zodat je hier actie op kan ondernemen in de volgende fase.

Misschien kom je erachter dat bepaalde kennis mist voor het uitvoeren van het plan. Dan is dit een belangrijke afwijking.

Als je in jouw plan echt meetbare doelen hebt opgesteld, kun je deze meten. Wil je bijvoorbeeld van 10 squats naar 50 squats in een minuut, kun je heel goed controleren of dit is gelukt. Als het niet gelukt is, dan is dit een belangrijke afwijking.

Act

Als er afwijkingen uit de fase Check naar voren zijn gekomen, dan kan hierop worden bijgestuurd. In het geval van missende kennis, kan wellicht de sensei advies geven of helpt een bezoek aan de bibliotheek.

In het geval van de squats, kan meer trainen helpen. Of wellicht moet je juist meer rust nemen en jouw voeding aanpassen, zodat je meer energie krijgt. In ieder geval stuur je in deze fase bij op basis van de afwijkingen in de fase Check.

En dan…

Vervolgens heb je je doel behaald en begint de cyclus weer van vooraf aan. Dat is het leuke! Zo kun je continu jouw judo blijven verbeteren.

Dit was een voorbeeld met technisch doelen, maar je kunt natuurlijk van alles verbeteren. Het kan ook liggen op het vlak van judo toepassen in het dagelijks leven.

Verspil je bijvoorbeeld regelmatig veel energie aan lange discussies? Pas eens judo toe in een dergelijk situatie. In plaats van hard de aanval kiezen, de kracht van de ander gebruiken en meegeven voor een positieve uitkomst voor beiden. Je kunt zelf vast nog veel meer voorbeelden bedenken.

Het uiteindelijke doel is jiko no kansei, de perfectie van de eigen persoon. Dit kan door het toepassen van seiryoku zen’yō, maximaal resultaat met minimale inspanning. Met een persoonlijk ontwikkelingsplan jouw energie optimaal benutten voor het bereiken van jouw doelen. De doelen passen uiteraard bij jita kyōei, wederzijdse welvaart voor zichzelf en anderen. Zo is ook deze cirkel mooi rond.

Heb jij doelen voor jouw training? Of train je liever recreatief en zie je het allemaal wel? Laat het weten via de reacties onder deze blog!

No limits

Uit onderzoek van de Amerikaanse Napoleon Hill voor zijn boek blijkt dat veel succes komt vlak nadat een persoon er helemaal doorheen zat en wilde opgeven. Ik heb het boek Think and Grow Rich niet gelezen, maar herken het wel uit eigen ervaring met bijvoorbeeld judoën en gitaarspelen.

Het ervaren van een limiet

Er zijn van die periodes dat ik keihard train, maar weinig vooruitgang boek of stilsta. Soms heb ik dan zelfs het idee dat ik achteruit ga. Het voelt alsof ik mijn limiet heb bereikt. Mijn techniek wordt niet meer beter of zelf slechter, nieuwe technieken werken niet goed en mijn fysieke en mentale conditie gaan langzaam achteruit. Het gevolg is teleurstelling, soms zelfs frustratie. Je traint keihard, maar het levert weinig op.

Vertoeven op een plateau

In dit soort periodes is het accepteren van mijn grenzen en opgeven erg verleidelijk. Sommige mensen doen rustiger aan of stoppen zelfs. Toch is het vaak zinvol om op dit soort momenten te volharden en door te gaan met oefenen. Tenslotte doe ik nog steeds ervaring op en anders train ik mijn geest in doorzettingsvermogen en discipline. Of zoals Thomas Edison, uitvinder van de gloeilamp, sprak: “Ik heb niet gefaald. Ik heb enkel 10.000 manieren ontdekt die niet werken.”

Verleggen van een limiet

Bruce LeeHet is een bekend verschijnsel dat vlak voor een grote doorbraak je soms eerst even stil staat of zelfs een kleine terugval hebt. Toch als je eenmaal door volharding blijft trainen, komt er een moment dat je jouw limiet bereikt en overschrijdt. Je ziet nieuwe mogelijkheden en merkt dat je een grote sprong vooruit hebt gemaakt. Je beschikt over betere technieken, nieuwe technieken en je fysieke en mentale conditie verbetert. Je bent klaar voor het opzoeken van de volgende limiet.

Bruce Lee heeft het mooi verwoord: “Als je altijd een limiet plaatst op alles wat je doet, lichamelijk of wat dan ook, dan verspreidt zich dit in jouw werk en leven. Er zijn geen limieten. Er zijn alleen plateaus, daar moet je niet blijven, je moet ze overstijgen.”

Omgaan met een limiet

Wat voor mij goed werkt bij het bereiken van een limiet is een rustperiode of het verleggen van de focus. Denk maar eens aan een dag vol problemen waarop niets wil lukken. Na een goede nachtrust of meditatie, kun je vaak een dag later dezelfde problemen met frisse zin eenvoudig oplossen.

Of een training waarin een worp blijft mislukken. Dan schuif ik het trainen van de bewuste worp op naar een latere training. Eventueel zoek ik thuis nog wat extra informatie op. Een training later lukt het dan vaak direct of het gaat in ieder geval een stuk beter.

Met gitaarspelen ervaar ik hetzelfde. Als het niet meer lukt of goed voelt, dan speel ik soms even een week of langer geen gitaar of ik speel iets compleet anders. Na zo’n periode kan ik dan vaak weer veel beter spelen. Het geheugen krijgt tijd om de vingerzetting op te slaan en je hebt weer veel meer zin en energie. Na een week geen judo of gitaarspelen barst ik van de energie om te oefenen.

Ik maak overigens wel altijd bewust de keuze tijdelijk rustiger aan te doen of de focus te verleggen. Ik doe dit nooit uit teleurstelling of frustratie, maar met een weloverwogen doel en positieve attitude.

Ayrton SennaOp deze wijze kunnen vele limieten worden overschreden. Of in de woorden van de succesvolle autocoureur Ayrton Senna: “Op een bepaalde dag met bepaalde omstandigheden, denk je ‘Ok, dit is de limiet.’ Maar zodra je deze limiet bereikt, gebeurt er iets en plots kun je net een klein stukje verder. Met de kracht van jouw geest, jouw doorzettingsvermogen, jouw instinct en ook ervaring, kun je het ver schoppen.”