Reality based self-defense en judo

Regelmatig vragen ouders van nieuwe judoka of judo een goede vorm van zelfverdediging is. Mijn eerste antwoord is meestal: “Ik adviseer eerder een schietschool.” Dat is natuurlijk geen reële optie voor een jeugdjudoka. In deze blog geef ik mijn visie op judo als zelfverdediging. Echter mijn bevindingen kunnen eenvoudig worden vertaald naar andere krijgskunsten.

Bedenk dat dit een heel complex onderwerp is, dus deze blog kan slechts een paar ideeën overdragen. Ik ben een judoka en gelukkig geen doorgewinterde ervaringsdeskundige met betrekking tot geweld. Voor het controleren van mijn denkbeelden raadpleeg ik wel regelmatig vrienden met ervaring op het gebied van realistische zelfverdediging en heb ik off- en online bronnen over dit onderwerp bestudeerd. Dit adviseer ik iedereen die reality based wil trainen. Denk altijd bij alle bronnen en deze blog aan Nietzsche: “Waarheden zijn illusies waarvan men vergeten is dat het illusies zijn.”

Een goede start is overigens het boek The Ultimate Guide to Reality-Based Self-Defense. De titel is kansloos en doet geen recht aan de informatieve inhoud. Echter het boek bevat vele verschillende inzichten over reality based self-defense. Op basis van dit boek kun je verder zoeken op interessante concepten gerelateerd aan realistische zelfverdediging.

“Je kunt alleen vechten op de wijze die je hebt getraind”

Als we naar zelfverdediging kijken, dan is er nogal een verschil tussen pesten op school of een terroristische aanval met automatische geweren. Als je alleen hebt geoefend tegen een ongewapende tegenstander die van voren aanvalt, is het vechten met een gewapend persoon die van achteren aanvalt onbegonnen werk.

Een term die veel voor zelfverdediging wordt gebruikt om dit concept duidelijk te maken is reality based self-defense. Het idee is dat je jezelf alleen kunt verdedigen in situaties die je hebt getraind. Of zoals de beroemde zwaardvechter Musashi het verwoorde: “Je kunt alleen vechten op de wijze die je hebt getraind.”

6e05ab_0ec6dc7272c34609bb26edcc523e7856.png_srz_971_508_85_22_0.50_1.20_0.00_png_srzIn dit geval schiet judo veelal tekort. In judo anticiperen we altijd op een aanval, omdat we hebben gegroet en weten dat uke gaat aanvallen. Er is geen stoot adrenaline die wel degelijk ontstaat als je onverwachts op straat wordt aangevallen. Dit heeft allemaal gevolgen, fysiek en mentaal. Denk aan de invloed van angst op de motoriek.

Heb je ook geoefend met meerdere tegenstanders? Of als je familieleden moet beschermen die geen ervaring met zelfverdediging hebben? Kun je tegen pijn? Een val op een harde ondergrond is heel anders dan een val op een zachte, verende tatami. Daarnaast kun je een stoot niet altijd weren als deze onverwachts komt. Allemaal belangrijke zaken in reality based self-defense. “Je kunt alleen vechten op de wijze die je hebt getraind.”

Een geweten is iets moois

Herman van Veen zingt in een van zijn nummers: “Want een geweten is iets moois, maar als je ‘t hebt, dan ben je wel ontzettend zwaar gehandicapt.” Dat is een groot ‘probleem’ voor judoka. Criminelen hebben geen geweten en spelen niet volgens regels. Dit is een generalisatie, maar je kunt bij zelfverdediging het beste van het slechtste uitgaan.

Als je als judoka niet verwacht dat een crimineel van achteren aanvalt. Fout! Je mag geen ogen uitsteken, in het kruis trappen en bijten. Fout! Een baksteen kun je niet gebruiken als wapen. Fout! Als de crimineel een mes heeft en aftikt, dan laat je los! Fout! Kijk maar eens naar het onderstaande hilarische filmpje van Bas Rutten over straatvechten.

Dit klinkt allemaal erg voor de hand liggend, maar als judoka ben je geconditioneerd met regels op basis van wederzijds respect en discipline. In een echt gevecht zijn deze hinderend. Je enige regel is: Ik moet overleven en ontsnappen.”

seiryoku zenyo jita kyoeiIn dat opzicht kun je vragen of het trainen voor zelfverdediging en judo samengaan. Het belangrijkste doel van judo is het trainen van het lichaam en verfijnen van de geest. Ondanks dat Jigorō Kanō zelfverdediging als een onderdeel van judo zag. Kun je een onvoorwaardelijke overlevingsdrift zonder regels combineren met de zachtmoedigheid van judo?

Nog een paar hiaten

Een ander hiaat in veel krijgskunsten is dat reality based self-defense zoveel meer omvat dan een paar technieken zoals worpen en armklemmen. Een hele belangrijke techniek is ontsnappen. Veel gevechten eindigen op de grond. Hoe kun je veilig opstaan zonder veel schade door trap- en stoottechnieken. Hoe vaak wordt dit getraind in de dōjō?

Sun Tzu Art of Wart Self-defense begint veel eerder dan de genoemde technieken. Het begint met observeren en onveilige situaties voorkomen. Vertrouwen op je zintuigen en het onderbuikgevoel. Toch een stukje omlopen als dit beter voelt. De beste zelfverdediging is een vermeden gevecht.

Zelfverdediging is bij een confrontatie ook heel veel psychologie. Veel criminelen gebruiken dezelfde technieken voor het benaderen van hun slachtoffer. Als je hierop voorbereid bent, kun je hierop anticiperen. Ze merken dat ze het ‘verkeerde’ slachtoffer hebben gekozen en haken af. Daarbij is het ook belangrijk dat je jouw eigen angst kunt reguleren. Hoe vaak oefenen we dit realistisch met krijgskunsten?

Scenario’s in reality based self-defense

Het trainen van scenario’s is belangrijk, zodat je de aspecten van psychologie, observeren, de-escalerend handelen en het verrassingseffect kan oefenen. Begin niet met een afgesproken aanval recht van voren. Train bijvoorbeeld dat je in gesprek bent met een tegenstander. Kijk of je het gesprek kan de-escaleren met onderhandelingstechnieken. Observeer de handelingen van de tegenstander, zijn er ‘cues’ dat hij of zij gaat aanvallen? Beslis wanneer je een aanval plaatst en vlucht.

Of kijk hoe je reageert als de tegenstander als een jack-in-the-box vanuit het niets stoot met een suckerpunch (zie het onderstaande filmpje van SPEAR door Tony Blauer). Misschien haalt de tegenstander plots een mes of geweer tevoorschijn. Oefen ook eens terwijl je met je ogen dicht begint, zodat als je je ogen opent wordt geconfronteerd met een onbekende situatie en spontaan moet reageren.

Denk ook eens aan scenario’s dat je door de tegenstanders uit een auto wordt getrokken. Of dat je buiten in de sneeuw staat met een dikke winterjas, ijsmuts en handschoenen aan. Vecht als ‘slachtoffer’ ook eens asymmetrisch. Dat wil zeggen niet een judoka tegen judoka, maar vecht tegen mesvechters, (kick)boksers of experts in krav maga (ééntje zonder gekleurde band).

Judo en reality based self-defense

Het lijkt misschien alsof judo helemaal geen voordelen biedt voor zelfverdediging. Dit is absoluut niet waar. Je traint je lichaam, vooral de core, waardoor je sterker wordt. Daarnaast is een belangrijk aspect de ‘paradox van kracht’. Wanneer je kracht hebt, hoef je dit minder vaak te gebruiken. Uit onderzoek blijkt dat veel criminelen hun slachtoffers uitzoeken op basis van lichaamshouding. Als een getrainde judoka een zelfverzekerde houding heeft, rechtop loopt en contact heeft met zijn omgeving is de kans op een aanval kleiner.

Ik adviseer ouders judo als een goede basis. Veel gevechten bestaan ook uit een vorm van worstelen. De meeste worpen uit het judo zijn uiterst effectief. Kijk naar vele straatgevechten en herken de judotechnieken. judoka zijn gewend aan lichaamscontact en weten daarom niet beter. Zij hebben daardoor een voordeel ten opzicht van andere stijlen zoals kendo, boksen en sommige vormen van jujutsu. Zeker als je jezelf niet beperkt tot technieken toegestaan volgens het wedstrijdreglement. Houd hierbij ook rekening met mogelijke stoot-, slag- en traptechnieken (geven en ontvangen), zoals Jigorō Kanō adviseert.

Daarnaast is judo goed voor de opvoeding van het kind. Het trainen van lichaam en verfijnen van de geest. Ze leren over respect en discipline en het ontwikkelen van een sterk lichaam.

Vervolgens kan het kind op oudere leeftijd een keuze maken. Zich richten op een constructieve krijgskunst met belangrijke principes voor het scheppen van een betere wereld of het destructieve reality based self-defense. Zelfverdediging is zeker de moeite waard, want er is nog steeds veel geweld op straat. Echter het geweld is zo groot geworden met messen en geweren, dat vele jaren dagelijks trainen nodig is om enigszins kans te maken in een gevecht. Wil je die tijd investeren met het risico dat je tegenover vijf terroristen met een AK-47 staat?

Via Loek van Kooten ontving ik nog een prachtige Japanse anekdote uit de dramaserie Ryōmaden over het leven van Ryōma dat hierop aansluit. Het is wellicht geromantiseerd, maar het is een schitterende anekdote.

“Ryōma Sakamoto, een beroemde samurai, de grondlegger van het Japanse staatsbestel en de oprichter van de Japanse marine, was tevens een fervent kendoka. Hij trainde in de befaamde Chiba Dōjō bij meester Sadakichi Chiba. Als hij op een dag de kurofune (de enorme zwarte stoomschepen) van de Amerikanen in Japan ziet verschijnen, uit hij zijn twijfel over de zin van kendo: zijn zwaard is immers niets meer dan een speld tegen deze schepen. Daarop stuurt zijn meester hem de dōjō uit.

Als Ryōma later met nieuwe inzichten terugkeert, vraagt zijn meester hoe Ryōma de stoomschepen wil verslaan. Ryōma antwoordt: “Of ik win of verlies, wordt niet bepaald door het zwaard, maar door mijzelf.”

Ik heb de keuze gemaakt voor judo. Misschien naïef, maar ik ga liever uit van het goede in de mens. Tot nu toe is dit een goede keuze geweest, want het judo heeft mijn leven in vele opzichten verrijkt. Ik verdiep me nog wel in zelfverdediging, vooral het vermijden en de-escaleren van risicovolle situaties. Toch ben ik vooral bezig met het werken aan mezelf en daarmee aan een betere wereld. Reality based self-defense vind ik interessant, maar hopelijk hoef ik het nooit te gebruiken!

Zien jullie judo of een andere krijgskunst als een goede vorm van zelfverdediging? Heb je het weleens moeten gebruiken? Houd je rekening in jouw training met reality based self-defense?